Devrim Türkiyenin Gerçek İlk Otomobili
Devrim Türkiyenin İlk Arabası
Devrim, Türkiye'nin Cemal Gürsel'in istek ve özel direktifi ile üretilen, ordunun binek otomobil ihtiyacını karşılamak amacı da güden, ilk yerli ve seri üretim hedefiyle başlanan otomobil projesidir. Dönemin rakamlarıyla 1.400.000 TL'ye mâlolmuş ve 4.5 ay gibi kısa bir süre içinde proje tamamlanmıştır.
Otomobil dönemin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'i Cumhuriyet bayramına götürerek hem tanıtımını hem ilk vazifesini gerçekleştirecek iken ne acıklıdırki benzinin bitmesi nedeniyle sadece 100 metre gidebilmiştir. Cemal Gürsel tarafından "Garp kafasıyla araba yaptık, şark kafasıyla benzin koymayı unuttuk" mizahi tabirine de konu olmuştur.
İşin aslında Eskişehir'den, Ankara'ya trenler ile taşınan devrim otomobillerine benzin koyulmamıştır.Çünkü trende oluşabilecek bir tehlikede otomobillerin en az zararlar kurtarılması düşünülmüş ve araçların ihtiyacı benzinin de Ankara'da konvoy yolunun üzerinde bulunan bir Mobil istasyonundan alınması, ve buraya kadar aracın ihtiyaç duyacağı benzinin mühendisler tarafından trene koyulması dahi mühendislerin en ince detayları dahi ne kadar düşündüğünü ve planladığını gösterir. Trenden indirilen arabalara çok daha sonradan Cumhurbaşkanı binmeden önce yapılan hazırlıklar sırasında neden benzin ikmali yapılmadığı bugün dahi bilinmez.Ancak konvoy Mobil istasyonuna uğrayıp vakit kaybetmek istemez ve böylelikle arabalar benzinsiz kalır. Gri olanda benzin vardır Cumhurbaşkanı gezisini bununla sürdürür. Anıtkabir'e ve tören alanına gider. Fakat gazeteler o zaman da ülke adına yapılan bu işin aleyhinde yayın yapmayı seçmiştir.
Teknik Ekip
Makina Yüksek Mühendisi Devlet Demiryolları Fabrikaları Genel Müdür Yardımcısı Emin Bozoğlu başkanlığında, Devlet Demiryolları Fabrikaları ve Cer Dairelerinin yönetici ve mühendislerinden oluşan bir teknik ekip ve çalışma mekanı olarak da Eskişehir Demiryol Fabrikaları'nda dökümhane olarak yapılıp kullanılmayan bir bina seçilmiştir.
Tasarım ve yapım
Motor modeli eski bir 6 silindir Chevrolet motorundan esinlenilmişdir. İki silindiri kesilip dört silindire indirilmiş, daha sonrada bundan kalıp yaparak uretilen yerli yapim diger motorlar yapilan arabalara monte edilmiştir.
İki farkli renk otomobil götürülmüştür. Bej renk Devrim ve Siyah (Makam Aracı modeli) Devrim. Siyah olana Cemal Gürsel bindirilmiş ve 100 metre gidebilmiştir. Geçen sürede Bej renkli olanın benzin ihtiyacı karşılanıp, Cemal Gürsel siyahtan indirilerek Bej renkliye bindirilmiş ve o gün belirlenen tüm güzergahları ve izleyen gunlerdeki makam otosu gorevlerini başarıyla tamamlamışlardır.
Devrimin o dönemde makine mühendisliği ve yerli agir uretim endustrisi alanında Türkiye için gerçekten bir devrim baslangic unsuru olabileceği düşünülüp adı bu yüzden Devrim konulmuştur. Projenin, bagimsiz ulusal ordu kara tasima, hava ve zirhli savas arac kademeli uretim sanayilerine kivilcim olabilecegi hususunda basarili bir yetenek ispati asamasindan hemen sonra neden aniden
rafa kaldirildigi halen aciklik kazanmamistir. Eğer Devrim beş arabayla kalmasaydı, şu anda Türkiye dünyanın en büyük makine sanayilerinden birini kurmuş olabileceği yönünde fikirler mevcuttur.Belki kendi mercedes gibi bmw gibi dünya sahnesinde yarışan sağlam her şeyiyle somonundan civatasına motorundan tasarımına türk işçisinin emeği olan aracımız olucakdı. Devrim'in önemi Türk elinden ilk üretilen araba olması ve Türk mühendisliğinin bir şeyler yapabileceğini, başarabileceğini göstermiş olmasıdır. Ayrıca benzin, yağ, hız gibi göstergelerin Türkçe ikazlarla belirtilmesi de buna eklenebilir.
Bej renkli bir kopyası Eskişehirde sergilenmekte ve hala çalışır halde tutulmaktadır.
Üretici marka: Eskişehir Demiryolu Fabrikası
Model Adı: Devrim (Sag ön koltukda Cemal Gursel ile, Meclis'de)
Üretim yılı: 1961
Motor tipi:
10 Adet Motor :
4 adet A4L tipi
3 adet A4T tipi
3 adet B3T tipi
Silindir Sayısı : 4
Dört zamanlı
Silindir Çapı : 81 mm
Strok : 100 mm
Kompresyon : 6,8 : 1
Silindir Hacmi : 2070 cm³
Devir : 3600 d/dk
Motor gücü: 50 HP
Uzunluk: 4500 mm
Genişlik: 1800 mm
Yükseklik: 1550 mm
Boş ağırlığı: 1250 kg
çoğu insanın daha otomobil kullanmayı bilmediği bir zamanda, 1961 yılında 23 türk mühendise bir toplantı için ankara gidecekleri söylenir. mühendislere tamamen türkiye üretimi olacak devrimlerin geliştirilmesi görevi verilir.
projenin tamamlanması için verilen süre 129 gündü. devrimler 29 ekim 1961'de cumhuriyet bayramında kullanılacaklardı. toplantıya katılanlar bu sürenin yetersiz olduğunu düşünseler de çalışmalar başladı.
basın, politikacılar, sanayiciler hep bu projenin başarısız olacağından söz ediyor, tamamen yerli bir otomobilin üretilmesinin mümkün olamayacağını söylüyorlardı.
derken 129 gün geçiyor. 29 ekim 1961 günü devrimler, türkiye'de üretilmiş kendi motorlarının gücü ile bayram törenlerine katılıyorlar.
aslında sorunsuz olarak çalışan devrimler, taşınırken bir tehlike oluşmaması için trene benzinsiz olarak koyuluyorlar.
bayram sabahı törene götürülürken devrimlere eşlik eden eskort ekibinin benzin alınması gerektiğini bilmemesi yüzünden yakıt alınamıyor. tören alanında benzin bitiyor ve ertesi gün gazetelerde "100 metre gidip bozuldu" diye haberler cıkıyor.