KOOLPA

waRdeR

3 Mayıs 2001 Pazar günü 86 yaşında aramızdan ayrılan Anthony Quinn, yaklaşık 60 yılını beyaz perdeyle iç içe geçirmiş, pek çok filmde başrol oyuncusu olarak yer almış güçlü ve verimli bir aktördü. Yüzden fazla filmde rol alan Quinn, oyunculuk hayatı boyunca pek çok farklı karaktere büründü. Kariyerinin önemli bölümünde etkileyici, inandırıcı roller canlandıran aktör, son yıllarda kendisine gelen tekliflerde eskisi kadar seçici davranmadığı için, geçmişe oranla daha silik rollerde yer aldığı oldu.

Meksika’daki Aztek Kızılderililerinden bir anne ile İrlandalı bir babanın oğlu olarak 1915 yılında dünyaya gelen aktör Meksika ve Los Angeles’ın kenar mahallelerinde yoksul bir çocukluk geçirdi. İş bulmak umuduyla Meksika’dan Teksas’a, oradan da Los Angeles’a giden ailesiyle birlikte Los Angeles’ın yoksul mahallelerinden birine yerleşen Quinn, oyunculuk kariyerine buradaki oyunculuk okulunda seslendirme dersleri alarak başladı. Ailesinin bu derslere ödeyecek parası olmasa da Quinn yılmadı ve okulun temizlik işlerinde çalışarak derslerin parasını karşılamayı başardı.

İlk olarak 18 yaşında sahneye çıkan aktörün şansı Mae West’in “ Clean Beds ” oyunu ile döndü. 1936 yılındaki “ Parole ” isimli filmde aldığı 45 saniyelik rol sayesinde beyaz perde ile tanışan Quinn aynı yıl “ Sworn Enemy ” ve “ Night Waitress ” filmlerinde de rol aldı. Ardından Paramount ile anlaşma imzalayarak 1940’a kadar Paramount filmlerinde, çoğunlukla gangster ve Kızılderili rolleriyle kamera karşısına geçti.

Aktörün bu yıllar boyunca rol aldığı filmler arasında “ Waikiki Wedding ”, “ The Last Train From Madrid ”, “ Daughter of Shanghai ”, “ Dangerous to Know ”, “ King of Chinatown ”, “ Parole Fixer ”, “ The Ghost Breakers ” ve “ Road to Singapore ” gibi çok sayıda film yer almaktaydı.

2. Dünya Savaşı yıllarının büyük bölümünde Warner Bros ve 20. Century Fox yapımlarında rol alsa da, 1942 yılında David Butler’ın yönettiği bir Paramount filmi “ Road to Morocco ”daki Arap Şeyhi’ni canlandırdı. Bir karakter oyuncusu olarak kabul edilen aktör, “ City for Conquest ” ( 1940 ), “ Blood and Sand ” ( 1941 ), “ They Died With Their Boots On ” ( 1941 ), “ Buffalo Bill ” ( 1944 ), “ Irish Eyes Are Smiling ” ( 1944 ) ve “ Where Do We Go From Here? ” ( 1945 ) gibi daha yüksek bütçeli ve önemli yapımlarda rol almayı sürdürdü.

1945 yılında John Wayne ile birlikte rol aldığı “ Back to Bataan ” filmindeki Filipinli gerilla rolünü canlandırmadaki başarısıyla adından söz ettirdi. 1947 yapımı “ Black Gold ” isimli düşük bütçeli filmde eşi Katherine ve üvey kızı ile birlikte rol alan Quinn, filmde arazisinde petrol bulan gururlu Kızılderili rolündeki içtenlikli performansı ile ön plana çıkacaktı. Ardından 1947 yapımı “ Sinbad the Sailor ” ve “ Tycoon ” ile 1951 yapımı “ The Brave Bulls ”, “ Against All Flags ” ve “ The Brigand ”da rol aldı.

1952 yılında Meksikalı bir devrimcinin kardeşini ( devrimci rolünde Marlon Brando yer alıyordu ) canlandırdığı “ Viva Zapata! ” filmindeki rolü kendisine “ En İyi Yardım Erkek Oyuncu ” dalındaki ilk Oscar ödülünü getirdi. Bu ödül Quinn’in kariyerinde önemli bir dönüm noktası oldu. Bu başarısının ardından daha iyi rol teklifleri alan Quinn, 1960’lı yıllara kadar aralıksız çalıştı.

1954 yılında Fellini’nin “ En İyi Yabancı Film Oscar’ını kazanan filmi “ La Strada ”da cambaz Richard Baseheart ile birlikte yolculuk eden kaba saba ve sade bir adam olan Zampano rolündeydi. 1955 yılında Kirk Douglas ile birlikte rol aldığı “ Ulysess ”de Antinoos karakterini, 1956 yapımı “ Lust For Life ”da da Fransız ressam Paul Gauguin’i canlandırdı. Filmdeki performansı Quinn’e “ En İyi Yardımcı Oyuncu ” dalındaki ikinci Oscar ödülünü getirecekti.

1957 yılında “ The Hunchback of Notre Dame ”da Quasimodo karakterini canlandırdı. Jean Delannoy’un yönettiği filmde Esmeralda’yı Gina Lollobrigida canlandırıyordu. Aktörün 50’li yıllarda rol aldığı diğer filmlerden bazıları; “ Mask of the Avenger ” ( 1951 ), “ The World in His Arms ” ( 1952 ), “ City Beneath the Sea ”, “ Ride ”, “ Blowing Wilde ” ( 1953 ), “ Seven Cities of Gold ” ( 1955 ), “ The Wild Party ” ( 1956 ), “ Wild is the Wind ” ( 1957 – bu filmdeki Gino rolüyle Oscar’a aday gösterilecekti ), “ Hot Spell ” ( 1958 ) ve “ Last Train From Gun Hill ” ( 1959 ) idi.

1958 yılında “ The Buccaneer ” ile giriştiği yönetmenlik denemesi tam bir hayal kırıklığıyla sonuçlanan aktör, 1959 yılında “ The Savage Innocents ” filmindeki başarılı performansıyla “ The Buccaneer ”ın yarattığı kötü etkinin izlerini çarçabuk yok edecekti.

Bu yıllarda geçmişteki ince görünümünü yerini yavaş yavaş daha kilolu bir vücut yapısına bırakmaya başlayan Quinn, bu sayede 1962 yılında rol aldığı “ Requem for a Heavyweight ”deki profesyonel güreşçi rolünde oyunculuğunun yanı sıra, görüntüsüyle de göz dolduracaktı.

Aynı yıl David Lean’in “ Lawrence of Arabia ”sında ahlaksız bir Bedouin şefini canlandırdı. 1964 yılında yoksul bir Yunan çiftçiyi canlandırdığı “ Zorba The Greek ”teki rolüyle bir kez daha Oscar adayı oldu. 1969’da Chicago’daki Yunan mahallesinde geçen “ A Dream of Kings ”de yine bir Yunanlı karakteri canlandırdı.

1970’lerle birlikte kariyerinde bir gerileme sürecine giren Quinn, bu yıllarda gerek Amerikan yapımı filmlerde olsun, gerekse de yabancı yapımlarda küçük ve önemsiz roller üstlendi. Yine de, aldığı roller ne kadar ufak ve önemsiz olurda olsun, o beyaz perdenin en etkileyici simaları arasındaki yerini korumaya devam etti.

1973 yılında bir aksiyon filmi olan “ The Don is Dead ”de Don Angelo rolüyle kamera karşısına geçti. 1976’da “ The Message ”da Hamza, 1978’de “ The Greek Tycoon ”da Theo Tomasis rolündeydi.

1980’lere Steward Raffill’in “ High Risk ” isimli komedi macera filmiyle başlayan Quinn, 1985’te Gene Feldman tarafından yönetilen ve aktris Ingrid Bergman üstüne belgesel bir çalışma olan “ Ingrid ”deki konuşmacılardan biriydi.

1990’lı yıllar Quinn’in yavaş yavaş beyaz perdeden televizyona geçişine tanıklık etti. “ The Old Man and the Sea ”, “ Hercules and the Circle of Fire ”, “ Gotti ” ve daha birçok televizyon dizisinde rol alan aktör, bir yandan da film çalışmalarına da devam etti.

1993 yılında, başrolünde Arnold Schwarzenegger’ın rol aldığı “ Last Action Hero ”da, 1994’te Harvey Keitel ile başrolleri paylaştığı “ Somebody to Love ”da, 1995’te Keanu Reeves ile birlikte kamera karşısına geçtiği “ A Walk in the Clouds ”ta rol aldı. Quinn’in son filmi 2001 yapımı “ Avenging Angelo ” oldu.

86 yıllık yaşamı boyunca üç kez evlendi ve tam 13 çocuğu oldu.

__________________
WWW.KOOLPA.COM