KOOLPA

elifsu

İmmün: Vücudu mikroorganizmalara, kanser hücrelerine ve diğer potansiyel zararlı maddelere karşı korumadır.

İmmün sistem: İmmün sistem vücudu potansiyel zararlı maddelere karsı korur. Antijenler hücrelerin, virüslerin, funginin, bakterilerin ve toksin gibi cansız maddelerin, kimyasalların, ilaçların ve yabancı maddelerin (kıymık vb.) yüzeyinde bulunan büyük moleküllerdir (genelde protein yapılıdırlar). İmmün sistem antijenli maddeleri tanır ve yok eder. Kendi vücut hücrelerinizde antijen protein varsa ( HLA antijenleri) İmmün sisteminiz bu antijenleri normal kabul eder ve genelde reaksiyon göstermez.

Doğal bağışıklık ve iltihaplanma: Doğal bağışıklık sistemi zararlı maddelerin vücuda girmesini engelleyen bariyerlere sahiptir. Bu bariyerler deri, mide asiti, mukus ( mikroorganizmaları ve küçük parçacıkları tutar), öksürük refleksi, gözyaşındaki enzimler, terdir. Eğer antijenler diş bariyerleri geçerse, immün sisteminin diğer bölümleri ona saldıracak ve yok edecektir. Doğal bağışıklık ayrıca insani birçok hastalığa karsı dirençli hale getirir. İmmün sistem beyaz kan hücrelerine sahiptir ayrıca kan proteinleri ve kimyasalları da (interferon) vardır. Bazıları yabancı maddelere direkt saldırır, bazıları ise immün sistemi hücrelerine yardim etmek için çalışırlar. İltihaplanma doğal bağışıklığın bir parçasıdır. Dokular bakteri, travma, toksinler, ateş, veya diğer sebeplerden yaralandığında meydana gelir. Histamin, bradikinin, serotonini yaralı doku serbest bırakır. Bu kimyasallarkan damarlarının dokuya sıvı sızdırmasıyla lokalize sislik meydana gelmesini sağlarlar. Bu oluşum ise yabancı maddelerin vücut dokusuyla temasını izole eder. Kimyasal maddeler ayrıca mikroorganizmaları, ölü veya zarar görmüş hücreleri yiyen beyaz kan hücrelerini de etkiler. Beyaz kan hücrelerinin yabancı maddeyi sardığı, yuttuğu ve yok ettiği isleme fagositoz denir bu hücrelere de fagosit denir. Fagositler sonunda ölür. İrin ölü doku veya bakteri, canlı veya ölü fagositlerden oluşmuştur.

Kazanılmış bağışıklık: Kazanılmış bağışıklık, vücut çeşitli antijenlerle karsı karsıya kaldığında gelişir. Lenfosit adli özel tip beyaz kan hücresinden meydana gelir. Gerçekte 2 grup lenfosit vardır. B lenfosit antikorları üretir. Antikorlar özel antijenlerine tutunurlar ve antijenleri fagositler için daha kolay parçalanır hale getirirler. T lenfositler antijenlere direk saldırır ve bazı lenfositler immün sisteminin kontrolünü sağlarlar. B ve T lenfositler sifesifik antijen tipi için farklılaşırlar. Yani farklı antijenle karsı karsıya kaldığınızda, farklı B ve T hücreleri oluşturulur. T ve B hücreleri oluştuğunda, bir kısmi immün sistem için bellek oluştururlar. Böylece bir daha ayni antijenle karsı karsıya kalındığında immün sistem daha hızlı ve etkili cevap verir.

Pasif bağışıklık: Pasif bağışıklığı başkasının vücudunda üretilen antikorlar oluşturur. Bebekler pasif bağışıklığa sahiptirler çünkü anneden plasenta yoluyla gecen antikorlarla doğarlar. Bu antikorlar 6-12 ay sonrası etkinliğini kaybederler. Diğer taraftan gamma globülin kişiyi pasif bağışıklı kılar ayrıca bunun koruması da geçicidir.

İmmün sistem bozuklukları ve alerjiler: İmmün sistem bozuklukları immün cevabin aşırı, eksik ya da uygunsuz olduğu zaman ortaya çıkar. Alerjiler vücudun Kendisine karsı zararlı algıladığı maddelere verdiği immün cevaptır. Nakledilen organın ret edildiği vakalarda nakledilen organa karsı savaş açılmıştır ve organ transplantasyonlarında en çok rastlanan komplikasyonlardir. Otoimmünite (romatid artrit vb.) bağışıklık sistemini kendi vücut dokularını yıkıma uğratır. Inflamatuar cevabin belirtileri lokalize kırmızılık, bölgede ağrı, şişlik, sıcaklık ve bazen irindir. diğer semptomları ise ateş,kas ağrısı, kendini rahatsızlık hissetmedir. Enfeksiyon sırasında beyaz kan hücrelerinin ve T lenfositlerin sayısı artar.

Tedaviler: Bazı vakalarda immün sistemin baskılanması gereklidir (otoimmünite tedavisinde). Kortikosteroid ve İmmün baskılayıcı ilaçlar bu vakalarda kullanılır. Aşılanma immün sistemini güçlendirmenin bir yoludur. Düşük dozda antijen (ölü veya zayıflatılmış virüsler) immün sistemi hafızasını aktive etmek için verilir.Böylece mikroorganizma vücuda girdiğinde hastalığa neden olmadan yok edilir. Pasif Aşılanma antiserum transfüzyonudur yani başka bir insandan (hayvandan) elde edilen antikorlar verilir. Antijene karsı hemen koruma sağlar fakat uzun ömürlü değildir. Gamma globülin ve attan elde edilen tetanos antiserumu pasif aşılanmaya örnektir.

Komplikasyonlar: Etkili immün cevabi bir çok hastalığa karsı koruma sağlar, yetersiz cevapta ise hastalık gelişimi, alerji/hipersensivite, anafilaksis, otoimmünite, kan transfüzyon reaksiyonu, serum hastalığı gelişir.

__________________