KOOLPA

[MasterSlawe] · 12-03-2007, 23:48

Kasa
Aklınıza "bilgisayarın kasasının performansa ne gibi bir katkısı olabilir" şeklinde bir soru gelebilir. Bir sistemde kasa çok önemli bir bileşendir; kasanın boyutları, tasarımı, hava akımı ve fanları sistemin genel performansı hissedilir ölçülerde etkileyebilir. Bence büyük boyutlu ve iyi tasarlanmış bir kasa kötü tasarlanmış bir kasadan çok da pahalı değildir. Ucuz kasalarda gördüğüm en büyük problem fan hava giriş ızgaralarının çok kötü olması ve hava akımını engellemeleri. Bunun sonucu olarak da havanın büyük bir kısmı geri dönüyor ve kasanın içi yeteri kadar soğutulmuyor.

Büyük bir kasanın içerisinde havanın rahat akışına, kablolara ve bileşenlere bol bol yer kalır �

Güç Kaynağı
Güç kaynağının gücü çok önemlidir. 5v'luk bir hatta 60A güç sağlayan bir 300W'lık güç kaynağı sayısal olarak kurala uyar (5 x 60 = 300W), ancak bir PC içerisinde kullanılmaya uygun değildir. AMD'nin sitesindeki güç kaynağı gereksinimlerine bir göz atmanızı ve seçiminizi ona göre yapmanızı öneriyorum. Sisteminizin en çok gürültü çıkaran bileşeni güç kaynağının fanı olacaktır; bu yüzden de seçerken bu konuya da dikkat etmelisiniz. Genelde tercihimi markalı çift fanlı güç kaynaklarından yana yapıyorum. Bunların içerisinde düşük hızlı ve sessiz ancak mükemmel soğutma sağlayan iki fan oluyor. Pazarda aynı performansı gösteren daha ucuz alternatifler de var, ancak dikkatli davranmayı ihmal etmeyin. Son olarak da bilgisayarın içerisinde kullanacağınız bileşenleri dikkate alın. Eğer bir sürü bileşen kullanacaksanız üç kuruşluk bir 300W güç kaynağı işinizi görebilir mi? Hiç sanmıyorum. THG sitesinde bu konuda yazılmış mükemmel bir yazı var: Eksik ve Aldatıcı Etiket Cenneti: 21 Güç Kaynağının Karşılaştırması.
� İşlemci
Hangisini tercih etmeli? AMD mi yoksa Intel mi? Ben genelde AMD işlemcileri tercih ediyorum, çünkü "fiyat/performans" açısından daha iyiler, ayrıca paramın TV reklamları için çarçur edilmesinden de hoşlanmam. Kullanılan işlemcinin türü güç tüketimi ve soğutma seçimini de etkileyecektir. Daha çok soğutma gerekirse daha hızlı ve doğal olarak da daha gürültücü fanlar kullanmak zorunda kalabilirsiniz.

� Heatsink ve Fan
Bu iki konuda pek çok makale okudum ancak pek azından bir şeyler anlayabildiğimi itiraf etmeliyim. Bu seçimi yaparken güç tüketimi, gürültü, overclock meselesi ve boyut konusunda bir "denge" bulmalısınız. CPU fanlarının gürültüsü konusundaki görüşüm basit: Boyutu ne kadar küçükse ve ne kadar hızlı dönüyorsa o kadar çok gürültü yapacak demektir. Genelde 80mm'den büyük boyutlu ve düşük dönüş hızlı modelleri seçiyorum. Şahsen "Zalman Flower" modelini önerebilirim. Üzerinde 90mm'lik bir fan bulunuyor ve hızı dışarıdan ayarlanabiliyor ve son derece sessiz (marka ismi vermemim nedeni bu kategoride başka bir ürünü denememiş olmamdır).
Bir işlemciyi overclock ederseniz, güç tüketimi üzerinde yazandan daha fazla olacaktır, çünkü genelde ben çekirdek voltajını artırıyorum. Heatsink'i oturtma konusunda da dikkatli olmak gerekli, yanlış oturttuğum için söküp takmak zorunda kaldığım heatsink'lerin sayısını ben bile unuttum. Kullandığım yöntem basit: Hem işlemcinin hem de heatsink'in yüzeyini tüy bırakmayan bir bez kullanarak alkolle iyice temizliyorum (kağıt havlu da sorun çıkartmıyor). Pastayı heatsink'in yüzeyine sürüyorum ve mikroskopik delikleri kapatmak için bir jiletle iyice yayıyorum. Aynı işi işlemci için de yapıyorum. Heatsink'i oturturken kaydırmamaya dikkat ediyorum ve bir kerede oturtup sabitleme klipsini hemen kapatıyorum. Polimer kökenli bileşenlerin fiziksel olarak daha iyi sonuç vermeleri gerekiyor, ancak performansı ne kadar artırdıkları konusunda bir fikrim yok. Genel olarak heatsink konusunda (fiyatı düşük olduğu için) bol bol deneme yapmış olduğumu söyleyebilirim.

Zalman Flower; üzerine üfleyen fan görünmüyor. Dikkat! Kuzey Köprüsü'nde fan olmasa da olabiliyor.
� Kasa Fanları
Sistemin ısısını sabit tutabilmek için bir egzoz fanı mutlaka kullanılmalıdır. Ben kasanın arkasına takılan 80mm'lik fanlardan yanayım (çoğu kasada delikler ve fan kutuları hazır geliyor). Genelde tek bir fan yeterli; gördüğüm kadarı ile kasanın ön tarafından içeri hava alan bir fan soğutmayı çok da etkilemiyor. Bunun nedeni kasanın içerisindeki hava basıncı olabilir. Fan dönüş hızını ve buna bağlı olarak da gürültü seviyesini ayarlayabilen bir voltaj regü latörü mükemmel bir eklenti olacaktır, böylece gürültü/soğutma seviyesini optimum ayarlayabilirsiniz. 12V'luk bir hız kontrol bileşenini satın alabilir veya dört bileşenden yararlanarak kendiniz yapabilirsiniz. Nasıl yapılacağı konumuzun dışında kalıyor ancak "7805 regulator data sheet" içerisinde voltaj regülatörü yapmak için gerekli olan bilgiler bulunuyor. Ancak dikkatli olun, eğer voltaj gerekli minimumum altında gelirse (yaklaşık olarak 7V) fan düzgün çalışmayabiliyor.

Fan hız regülatörü

Kasa fanları üreten firmaya göre büyük değişiklikler gösteriyor ve gürültü/soğutma performansı oldukça değişiyor. Genel olarak en çok bilinen fan üreticilerinin ürünlerini almanızı tavsiye ediyorum. Bu üreticilerin bir kısmı daha ortada PC yokken bile fan yapıyorlardı!

� Anakart
Şurası bir gerçek ki, her anakartın overclock toleransı, performansı ve güvenilirliği aynı seviyede değil. Bunun nedeni anakart üretiminin karmaşıklığı ve test prosedürlerinin farklı olması olabilir. Anakartın yapısı oldukça karmaşıktır ve ortaya çıkabilecek problemleri de gözardı etmek istemiyorum. Kartın yerleşimi güç ve IDE konektörlerinin, heatsink ile RAM'lerin pozisyonuna (çok yakınsa RAM'ler çok ısınabilir) göre iyi veya kötü olarak nitelendirilebilir. İki anakart yazısı okudum, ikisinde de bol bol puan alan bir anakartın üç modelinde stabilite problemleri olduğunu gördüm. Oysa diğer bütün bileşenler başka sistemlerde stabil olarak çalışıyorlardı. İşte bu yüzden tek bir test örneğinin yetersiz olduğunu düşünüyorum. Bu bir eleştiri değil, bir gözlem olarak düşünülmeli. Son olarak da firmaların müşteri hizmetleri ve BIOS güncellemeleri konusunda birbiri ile eşit olmadıklarını belirteyim; bu yüzden satın almadan önce firmaların Web sitelerinin destek bölümlerini iyice incelemelisiniz.
� RAM
Bence RAM (veya RAM yetersizliği) Windows altında yaşanan stabilite problemlerinin başlıca kaynağı. Her zaman markalı RAM (örneğin Crucial, Kingston) almanızı tavsiye ediyorum. Bu konuda birçok kişiyle tartıştım, ancak eğer başınız kalitesiz RAM kullanan sistemlerdeki sorunları çözmekle dertteyse ne demek istediğimi anlayabilirsiniz. Genel bir kural olarak 2x128 MB yerine 1x256MB tercih edin, çünkü bazı anakartlar kullanılan RAM yuva sayısı artınca stabilite problemleri çıkartabiliyorlar. Bu tür problemler BIOS ayarları ile düzeltilebiliyor ancak çözülmesi çok uzun sürüyor ve çok zahmetli.
� Sabit Diskler
Bu alanda performans güvenilirlik ve gürültü birbiri ile çatışıyor. IBM GXP ailesi ile yaşanan problemler benim de başıma geldi ve artık yüksek performans ve hızın her zaman doğru seçim olduğuna inanmıyorum. Power-user olmayan kullanıcılar için 5400rpm'lik bir sürücü yeter de artar bile. Disk boyutu söz konusu olduğunda ise 40GB'dan aşağısını tercih etmeniz için hiç bir neden yok. Her zaman daha fazla diske ihtiyaç duyacaksınız, inanın bana.

IDE konektörleri sorunsuz.

� IDE konektörleri engellenmiş.
� Ekran Kartları Bu alanda benim tercihim iki büyük firma, yani Nvidia veya ATI yönünde. THG ve diğer sitelerin incelemelerini okudum, hepsi de uygulama ve bütçe konusunda değerli tavsiyelerle dolu idi. Şahsi fikrim Nvidia GF4Mx ailesini almamak yönünde; çünkü GF4 ile çok az ilgisi var (aslında bu ürünlere GF2++ damgasını vurmak daha iyi olurdu). Gürültü konusunda titiz olanlar için ekran kartlarının üzerindeki fanların hepsinin birbiri ile aynı olmadığını belirtmek isterim. Bazılar gerçekten çok fazla gürültülü. Nvidia'nın aygıt sürücüsü konusunda ATI'ye göre daha başarılı olduğunu düşünüyorum, ancak iki firma da arada bir bozuk aygıt sürücüleri çıkartabiliyorlar.
� Monitörler
Boyut ve çözünürlük her kullanıcıya göre değişiklik gösteriyor. Görüntü kalitesi olarak addedebilirsiniz.

[MasterSlawe] · 12-03-2007, 23:50

değişik uygulama alanlarına göre değişiklik gösterebiliyor, ancak görüntünün stabilitesi ve çözünürlük açısından konuşmak doğru olacaktır. Kullanım alanı ne olursa olsun tek bir nedenden dolayı yüksek kaliteli bir monitör satın almanızı öneriyorum. Bu neden de basit: GÖZLERİNİZ. PC'nizin bileşenlerini istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz, ancak gözlerinizi hiç bir zaman! Bütçeniz yetiyorsa ve masanızın üzerinde yer varsa 19" monitör alın derim, son zamanlarda fiyatları oldukça düştü. Hangi teknoloji ve hangi markanın size uygun olduğunu anlatan makalelerle dolu birçok site var. TFT ekranlar konusunda bir şey diyemeyeceğim, çünkü hiç satın almadım, ancak birkaç kere kullandım. Masaüstü kullanımında ideal olduklarını hissediyorum ancak yüksek tazeleme hızı ve grafik gereksinimleri söz konusu olduğunda işler değişebilir. Yüksek tazeleme hızı kullanan modellerde fiyat bir anda katlanabiliyor ve bu alanda hala CRT'lerin gerisinde olduklarını düşünüyorum.
Sistemin Montajı
Bundan sonraki bölümlerde bir bilgisayarı toplarken dikkate aldığım konuları sırası ile anlatacağım. Bu bir adım-adım rehber değildir, sadece benim dikkat ettiğim konuların bir listesidir.
1. Bütün bileşenleri kutularından çıkarın (ama anti-statik poşetlerinde kalsınlar) ve ortaya yayın; özel işlem gerektiren bileşen olup olmadığına bakın. Bu işin başında ne kadar iyi organize olursanız aynı şeyi iki kere yapmaktan o kadar kolay korunabilirsiniz.
2. Evlerde anti-statik önlemler almak her zaman sorunlu bir konu olmuştur. Halılar, polyester ve naylon elbiseler ve evdeki diğer alet edevat göz önüne alınırsa anti-statik bir ortam hazırlamanın ne kadar zor olduğu anlaşılabilir. Ama bu konuda basit bir yöntem kullanıyorum: Pahalı bir bileşeni elime almadan önce topraklı bir şeye dokunuyorum (ve eğer mümkünse hep dokunmaya devam ediyorum). Topraklı bir şey bulmak biraz problem olabilir, bu aşamada kendi başınasınız. Topraklı bir alete dokunduğunuzda vücudunuzdaki statik yük boşalır ve bir bileşene zarar verme ihtimalinizde yüzde 90 düşer. Statik elektrikten kaynaklanan zararlar ilk bakışta kestirilemez, olabilir veya olmayabilir, bu yüzden işi baştan garantiye almakta fayda var.
3. Anakartın üzerindeki yerleşime göre bütün bileşenleri anakartın etrafına yerleştiriyorum. Kasanın bütün kapaklarını çıkarıyorum. İşlemci ve RAM'leri anakartı kasaya takmadan önce yerleştiriyorum. Eğer anakart daha önceden kasanın içerisine yerleştirilmişse sökmeye uğraşmıyorum, mekanik baskıya değmez.
4. AGP/PCI kartlarının tam olarak oturup oturmadığı mutlaka kontrol edilmeli, bazı kasaların kenarları kartların havada kalmalarına neden olabiliyor. Küçük bir çıkıntı kartın tam olarak oturmamasına ve sorun çıkartmasına neden olabilir.
5. Sabit disk ve disket sürücünün kablolarının kasanın içerisinde izlediği yol da çok önemli. Hava akımını kontrol etmeli ve kablolar tarafından engellenmemesini sağlamalısınız. İzolebant kullanarak kabloları kenarlara toplayabilirsiniz, ancak IDE kablolarına nazik davranın, kolayca zarar görebilirler.
6. Eğer arkadaki fan çıkış ızgarası kötü bir kasa aldıysanız bu bölümü kesebilir ve yerine piyasadaki ucuz ızgaralardan birini takabilirsiniz.

Fan ızgarası. Kasaya sabit, ancak hava akımını etkilemiyor. Farklı kasalarda bu bölüm değişik olabilir
7. Son olarak da kasaya sadece temel bileşenleri takıp test edin. Bence bunlar şu bileşenlerdir: Anakart, işlemci, heatsink, RAM, sabit disk, disket sürücü, bir CD-ROM ve ekran kartı. Eğer sistemde temel bir problem varsa DVD sürücü, ses kartı ve ağ kartı gibi bileşenler sizi yanlış yönlendirebilirler.
8. Kasayı kapatın ancak vidalamayın - bana güvenin, sistem son halini alana kadar kasanın içerisine birkaç kere daha dalmanız gerekecek.

Yazılımların Kurulumu İşletim sistemi seçimi görüldüğünden daha fazla problem çıkartabilir. En fazla araştırma ve geliştirme bütçesi kendisine harcandığı için ilk tercihim Windows XP oluyor; ne de olsa en gelişmiş işletim sistemi bu, ayrıca en son model işletim sistemi kullanmak da ileriye dönük iyi bir yatırım. Ancak yaptığım birçok PC aile içi kullanım amaçlıydı, DOS tabanlı çocuk oyunlarının da çalıştırılması gerekebiliyordu. Bu tür oyunların bir kısmı Windows XP ile uyumsuzluk sorunları çıkartıyor, bu yüzden dikkatli olmakta yarar var. Uyumluluk konusunda Windows 98/ME işletim sistemleri Windows XP'nin eline su dökemiyorlar. Windows2000 ve XP ile yaşadığım tek sorun ekran tazeleme hızı konusu ve bu konu da THG ve diğer sitelerde bol bol tartışılmıştı. SP1 ile Windows XP'deki sorunların bir kısmı çözüldü ama yine de hala çıkan sorunları anlayabilmiş değilim, ve bu da hayatımdaki en önemli sırlardan biri olarak kalmaya mahkum gibi görünüyor.
Temel bir sisteme kurulacak olan yazılımlar konusundaki düşüncelerim özetle şöyle:
1. Anakartın güncel bir BIOS'unun olup olmadığını kontrol edin ve mümkünse güncelleyin. Güncelleme esmasında elektrik kesilirse başınıza geleceklerden haberdar olun, probleminize ve deneyiminize göre, başınıza gelecek en kötü şey BIOS yongasını değiştirmek olacaktır. Her ne kadar firmalar "önemsiz eklemeler" diye not düşse de, BIOS güncellemelerini hep öneririm. Belki de firmalar hatalarından bahsetmemek için bu kadar kısa geçiyorlardır bu konuyu, kim bilir?
2. Anakartın ilk BIOS ayarları çok önemlidir. Bir sistemi ilk önce "tutucu" diyebileceğim ayarlarla kuruyorum, stabiliteyi kontrol ettikten sonra ayarları değiştiriyorum. Odaklandığım iki önemli nokta RAM ve AGP ayarları. Stabiliteyi en fazla etkileyen ayarlar bunlar. RAM zaman ayarlarını bu bileşenlere erişilme frekansı (100MHz, 133MHz, vs.) ve erişimler arasındaki bekleme süreleri olarak açıklayabiliriz. Frekans kolay; RAM'in üzerinde yazan frekansı kullanabilirsiniz; ille de işlemcinin hızını taban almak zorunda değilsiniz. CAS zamanlaması "T" cinsinden ayarlandığı için biraz kafa karıştırıcı olabilir. T, depolanan verinin güncellenmesi için geçen çevrim zamanını gösteriyor. Saniyenin dilimleri olarak gösteriliyor, örneğin 2.5T ayarı 2T ayarına göre daha uzun sürer, yani 2.5T daha yavaş ve daha "tutucu" bir ayardır. İlk başta RAM bellekleri kendi frekanslarına ve daha yavaş erişim zamanına (örneğin 2.5T) ayarlıyorum. AGP için de hızlı yazdırma (Fast Writes) seçeneğini ve video shadow buffer seçeneğini kapatıyorum. AGP aperture'ı sistem belleğinin yarısına veya daha azına göre ayarlıyorum. Son olarak da eğer Windows 2000 veya Windows XP kullanacaksam BIOS'u PnP olarak ayarlamıyorum. BIOS ayarları konusunda bilgi veren yüzlerce Web sitesi var, bu yüzden birçok kullanıcı önce temel ayarları kullanarak test etmekten imtina ediyorlar.
3. İşletim sistemini kurmak ve formatlamak problem çıkartan bir alan değil, sadece kurulum CD-ROM'unu kullanarak boot etmeyi başarmak yeterli.
4. Yazılım stabilitesi söz konusu olduğunda en önemli etken aygıt sürücüleri. Şimdiye kadar bir bileşen ile gelen CD-ROM üzerindeki aygıt sürücülerini kullandığımı hiç hatırlamıyorum. En son en "stabil" sürücüler bile sorun çıkartabiliyor. Bu konuda haber gruplarından ve Web sitelerinden çözüm bulmaya çalışıyorum. WHQL'i stabilite konusunda oldukça iyi bir gösterge olarak görüyorum. Aşağıdaki sürücüler sık sık kullandım ve yorumlarım şöyle:

Anakart Yongaseti Sürücüleri
Genelde bu sürücüleri hiç güncellememe gerek kalmadı. Genelde Via sürücüleri ve anakartları ile deneyimler yaşadım ve bu kadar zamandan sonra artık Windows XP altında bile başarılı olduklarını düşünüyorum.

Ekran Kartı Sürücüleri
Nvidia'ın Detonator çözümü bence mükemmel bir "birleşik" çözüm. Ancak stabil olmayan Detonator sürücülerinin de piyasaya çıktığını gördük ve bence www.guru3d.com gibi grafik sitelerini sık sık kontrol etmekte yarar var. Bu site ve diğerleri sürücü versiyonları konusunda stabilite ve performans açısından bilgi veren yazılar yayımlıyorlar. ATI konusunda fazla bir bilgi veremeyeceğim ama son zamanlarda çok gelişme kaydettiklerini söyleyebilirim.
5. Bütün işletim sistemi güncellemelerini ve servis paketlerini yüklüyorum ve fırsat buldukça bunları CD'ye kaydediyorum.
6. Şu anda "minimum temiz kurulum" aşamasını en az bileşen ile başarmış durumdasınız.

[MasterSlawe] · 12-03-2007, 23:52

Stabilite Testi
Temiz bir sistemi temel bileşenler ile test ederek çıkabilecek problemleri baştan görmenin ne kadar önemli olduğunu ne kadar vurgulasam azdır. Bütün diğer donanım ve yazılımı yükledikten sonra ortaya çıkabilecek problemlerin sayısı katlanarak artar. Bir sistemi test edecekseniz bunu temel donanım bileşenleri ve işletim sistemi, güncellemeleri ve aygıt sürücülerinde başka bir yazılım yüklemeden yapmalısınız. Soracağınız ilk soru "bilgisayar stabil mi?" olmalı. Eğer test sonucunda temel sistem stabil çıkarsa, ileride sistemi tam yükleme ile çalıştırdığınızda ortaya çıkabilecek problemlere karşı önlem alabilmeniz kolaylaşacaktır. Deneyimlerim sonucunda bir bilgisayarın stabilitesini etkileyen üç önemli neden buldum:
1. DonanımÖrnek problemler bozuk donanım, kötü bağlantılar ve kalitesiz güç kaynakları. Eski işletim sistemlerinden (Windows 95/98/ME gibi) PCI yuva seçimi ve kesme isteği meselesi en çok problem çıkartan nedenlerin başında geliyor. Bu konuda en çok yardımı kullanım kılavuzu ve haber gruplarından alabilirsiniz.
2. IsıIsının birden fazla etkisi var. Isı arttıkça ortaya çıkacak donanım problemleri de artacaktır. Bunun nedeni yarı iletkenlerin özelliklerinin, özellikle de zamanlamalarının ısı ile değişim göstermesi. İki uyumsuz bileşen (örneğin anakart ve RAM) ısı arttıkça limitlerini zorlamaya başlayabilirler. Isı aynı zamanda bileşenlerin ömürlerini de kısaltabilmektedir.
3. Yazılım
Sorunlu donanımlar söz konusu olduğunda yazılımlara suç atılabilir, örneğin Windows XP'de çıkan "infinite loop" problemini ve bu probleme bulunmaya çalışan yüzlerce çözümü hatırlayın. Temel bir sistemde stabiliteyi artırmak için yapılabilecek işlemler basit, aygıt sürücülerini güncellemek, kurulum sırasını değiştirmek ve BIOS ayarları ile oynamak yeterli.
Stabilite sorunlarının kaynağını anlamak başka, test etmek başka. Bu yüzden test işlemine ayrıca önem göstermek gerekli. Her zaman ilk önce 3DMark paketini kullanıyorum (www.madonion.com), hem ücretsiz download edilebiliyor, hem de sistem bileşenlerini sınırlarına kadar test ediyor. Düşük seviye ekran kartlarını test etmek için 3DMark 2001 veya 3DMark 2000'in standart döngülü testlerini kullanıyorum. Bir sisteme "stabil" damgasını vurmadan önce 12 saatlik bir döngü çalıştırıyorum. Bu testi geçen hiç bir bilgisayarımın ileride problem çıkarttığını görmedim. Çoğu bilgisayarın bileşenlerinin kötü seçiminden ve soğutma probleminden dolayı birçok bilgisayar bu testi geçmek için çok zaman harcıyor. Bu konuda istisnai tek durum MPEG sıkıştırma; çünkü bu işlem işlemciye çok yük bindiriyor ve sistem ısısını beklenenden fazla artırıyor.

3D Mark testlerini döngüde çalıştırmak için OPTIONS menüsünden "LOOPING" seçeneğini aktif hale getirmelisiniz
Test süresi uygulama alanına göre değişebilir. Ofis/Internet makineleri için 12 saatlik grafik ağırlıklı test gereksiz görünüyor. Bence, dört saatlik bir döngü yeteri kadar güvenli sonuçlar verebilir. Eklemem gereken bir şey de, ilk bir saatte sistemin bileşenlerini elle sıcaklık testine tabi tuttuğum. Böylece bileşenlerin kötü hava dolaşımı veya kötü bileşen seçimi yüzünden çok fazla ısınıp ısınmadığını kontrol edebiliyorum. Sıcaklık izleme için BIOS ve üretici firmanın verdiği uygulamalar veya "Motherboard Monitor" gibi uygulamalar kullanılabilir. Bu yöntemler sıcaklığı ölçmek için genelde anakart üzerindeki algılayıcıları kullanıyorlar.
Stabilite Testleri, Devam
Son adımda da işler kötü giderse ne yapacağınız var. Aşağıdaki bilgiler neler düşündüğümü yansıtıyorlar, ancak yaptığım işlem stabilite sorunlarını belli kategoriler altında incelemek (örneğin donanım, sıcaklık veya yazılım).
1. Sorunun tipi ne tür reaksiyon göstereceğime karar vermemde önemli bir rol oynuyor. Tam bir kilitlenmenin donanım sorunlarına işaret ettiğini düşünüyorum. Yazılım problemlerinde ise ekranda bir tür hata mesajı görüntüleniyor. Mavi ekran ise hem yazılım hem de donanım kaynaklı olabilir, hata mesajını kontrol etmek gerekli. Bilgisayar yeniden başlıyorsa sorun donanımdan olabilir, masaüstüne geri dönüyorsak iki bölüm de sorunlu olabilir; ancak deneyimlerin bunun RAM'lerden kaynaklandığını gösteriyor. Eğer makineyi gece boyunca çalışır durumda bırakıyorsam sistemin tekrardan başlatılıp başlamadığını kontrol edebilmek için login ekranını kullanıyorum.
2. Eğer test hata verirse, aynı testi bir de soğuk bir odada deniyorum. Isı kaynaklı problemleri giderebilecek olan bu yöntemde başarı sağlarsam kasanın içerisindeki soğutucu bileşenleri (heatsink'in hatalı yerleştirilmesi, hava akımının engellenmesi gibi) kontrol ediyorum.

Sıcaklık konusuna önem verilmeli. Bu çözümde hem kasanın arkasında bir fan var, hem de işlemcinin üzerinde bir kasa fanı takılmış.
3. Eğer yazılım kaynaklı bir hata mesajı alırsam aygıt sürücülerini kontrol ediyorum. Değişik versiyonları yüklüyorum ve haber gruplarına danışıyorum. Acaba firma stabiliteyi artırmak için "optimizasyonlar" yapmış mı? Yazılım kaynaklı hatalar güç kaynağından veya RAM'den kaynaklanan hataları örtebilirler. Örneğin RAM'de bir yazma/okuma hatası varsa yazılım bunu bilemez ve hata çıkartabilir, oysa sorun donanım kaynaklıdır. Benim fikrime göre, VIA sürücülerinin geçmişi karanlık olduğu için en son değişiklikleri izlemek için VIA arena forumlarını (http://forums.viaarena.com/) takip etmenizi öneriyorum. Bu öneri diğer üretici firmalar için de geçerlidir. Ekran kartlarında da aynı problem çıkabilir, bunun için düzenli olarak forumları izler ve en son "beta" sürücüleri indiririm. Genelde bu yeni sürücüleri problemi giderirler. Bir aygıt sürücünün gerçek sürümünün piyasaya sürülmesi haftalar alabilir, bazı sürücüler ise bir türlü beta'lıktan kurtulamazlar.
4. Eğer sorunun kaynağının donanımlar olduğunu düşünüyorsam daha direkt benchmark programları kullanmaya başlarım. RAM'leri test etmek için sistemi boot disketi ile açan birçok RAM test paketi var. Bu paketlerin zaman zaman problemi modelleyemediklerini gördüm, sisteme komple bir multimedya testi kadar yük bindiremiyorlar.
5. SiSoftware Sandra uygulama paketinyle (http://www.sisoftware.co.uk/sandra) bir "burn in" testi geliyor, ancak zaman zaman problemimi modelleyemediğini görüyorum. Temel sistem performansını ölçen ve makineye yük bindiren testlerin bir karışımını kullanıyorum. Piyasada bir sürü işlemci, ekran kartı ve RAM testi var; Internet'ten ücretsiz olarak indirilebiliyorlar. Az bir çaba ile iyi, kaliteli ve ücretsiz kaynaklar bulabilirsiniz.
6. Eğer sorunun donanım kaynaklı olduğuna inanıyorsanız, düşünmeniz gereken birçok nokta var. Soruna birkaç açıdan yaklaşabilirsiniz. Öncelikle üretici firmadan ürünü değiştirmek var, ki bu oldukça uzun sürebilir. Ayrıca test için "sağlam" bir sistemden parçaları alıp taktığım da oldu. Son olarak da şüphelendiğim bileşenleri bu "sağlam" sisteme takıp durumu kontrol ediyorum. Elbette, eğer başkasını bilgisayarını "sağlam sistem" olarak kullanıyorsanız, önce ona sormanızda yarar var; çünkü bozuk bir bileşen zaman zaman diğer bileşenlere de zarar verebilir.
Elbette bu rehber tam ve eksiksiz değil, ancak amacı mümkün olan nedenleri listelemek ve eğer bir problemle karşılaşırsanız olaya sistematik bir yaklaşım getirmenize yardımcı olmak.
Sonuç
Bu yazıyı hazırlama nedenim, şimdiye kadar başıma gelenleri ve izlenimlerimi tam olarak yansıtan bir yazı okumamış olmamdı. Yazı içerisinde birçok alanda detaya inemediğimin farkındayım, ama ben yazıda kendi yaklaşımımı yansıtmak istedim, sizleri sonu gelmeyen listelere boğmak istemedim.
Eğer piyasadaki tüm işletim sistemlerini, yongasetlerini, işlemcilerini hesaba katarsanız, bu konuda bir kitap yazabilirsiniz. Ancak umarım yazım sizlere bir sistemi toplarken yaşayabilecekleriniz konusunda genel bir bilgi verebilmiştir.
Birçok kişi yaklaşımımı gereğinden fazla "ihtiyatlı" bulabilir, ancak bana göre eğer uzaktaki bir arkadaşınıza bir bilgisayar yapıyorsanız, mümkün olan en çok özeni göstermeli ve hatasız çalışan bir sistem kurmalısınız. Eğer bu yazıda adı geçen problemler ile hiç karşılaşmadıysanız, kendinizi şanslı bir bilgisayar kullanıcısı olarak gorebılırsınızz..

byyunus · 12-04-2007, 23:38

PylŞm İÇİn Saoll...

12-03-2007, 23:48	#1 (permalink)
[MasterSlawe] KoooLpa Üyelik tarihi: Dec 2006 Nerden: Aklımın Odaları Mesajlar: 771 Tecrübe Puanı: 4	Stabile Bir Donanım Nasıl Kurlur? Kasa Aklınıza "bilgisayarın kasasının performansa ne gibi bir katkısı olabilir" şeklinde bir soru gelebilir. Bir sistemde kasa çok önemli bir bileşendir; kasanın boyutları, tasarımı, hava akımı ve fanları sistemin genel performansı hissedilir ölçülerde etkileyebilir. Bence büyük boyutlu ve iyi tasarlanmış bir kasa kötü tasarlanmış bir kasadan çok da pahalı değildir. Ucuz kasalarda gördüğüm en büyük problem fan hava giriş ızgaralarının çok kötü olması ve hava akımını engellemeleri. Bunun sonucu olarak da havanın büyük bir kısmı geri dönüyor ve kasanın içi yeteri kadar soğutulmuyor. Büyük bir kasanın içerisinde havanın rahat akışına, kablolara ve bileşenlere bol bol yer kalır � Güç Kaynağı Güç kaynağının gücü çok önemlidir. 5v'luk bir hatta 60A güç sağlayan bir 300W'lık güç kaynağı sayısal olarak kurala uyar (5 x 60 = 300W), ancak bir PC içerisinde kullanılmaya uygun değildir. AMD'nin sitesindeki güç kaynağı gereksinimlerine bir göz atmanızı ve seçiminizi ona göre yapmanızı öneriyorum. Sisteminizin en çok gürültü çıkaran bileşeni güç kaynağının fanı olacaktır; bu yüzden de seçerken bu konuya da dikkat etmelisiniz. Genelde tercihimi markalı çift fanlı güç kaynaklarından yana yapıyorum. Bunların içerisinde düşük hızlı ve sessiz ancak mükemmel soğutma sağlayan iki fan oluyor. Pazarda aynı performansı gösteren daha ucuz alternatifler de var, ancak dikkatli davranmayı ihmal etmeyin. Son olarak da bilgisayarın içerisinde kullanacağınız bileşenleri dikkate alın. Eğer bir sürü bileşen kullanacaksanız üç kuruşluk bir 300W güç kaynağı işinizi görebilir mi? Hiç sanmıyorum. THG sitesinde bu konuda yazılmış mükemmel bir yazı var: Eksik ve Aldatıcı Etiket Cenneti: 21 Güç Kaynağının Karşılaştırması. � İşlemci Hangisini tercih etmeli? AMD mi yoksa Intel mi? Ben genelde AMD işlemcileri tercih ediyorum, çünkü "fiyat/performans" açısından daha iyiler, ayrıca paramın TV reklamları için çarçur edilmesinden de hoşlanmam. Kullanılan işlemcinin türü güç tüketimi ve soğutma seçimini de etkileyecektir. Daha çok soğutma gerekirse daha hızlı ve doğal olarak da daha gürültücü fanlar kullanmak zorunda kalabilirsiniz. � Heatsink ve Fan Bu iki konuda pek çok makale okudum ancak pek azından bir şeyler anlayabildiğimi itiraf etmeliyim. Bu seçimi yaparken güç tüketimi, gürültü, overclock meselesi ve boyut konusunda bir "denge" bulmalısınız. CPU fanlarının gürültüsü konusundaki görüşüm basit: Boyutu ne kadar küçükse ve ne kadar hızlı dönüyorsa o kadar çok gürültü yapacak demektir. Genelde 80mm'den büyük boyutlu ve düşük dönüş hızlı modelleri seçiyorum. Şahsen "Zalman Flower" modelini önerebilirim. Üzerinde 90mm'lik bir fan bulunuyor ve hızı dışarıdan ayarlanabiliyor ve son derece sessiz (marka ismi vermemim nedeni bu kategoride başka bir ürünü denememiş olmamdır). Bir işlemciyi overclock ederseniz, güç tüketimi üzerinde yazandan daha fazla olacaktır, çünkü genelde ben çekirdek voltajını artırıyorum. Heatsink'i oturtma konusunda da dikkatli olmak gerekli, yanlış oturttuğum için söküp takmak zorunda kaldığım heatsink'lerin sayısını ben bile unuttum. Kullandığım yöntem basit: Hem işlemcinin hem de heatsink'in yüzeyini tüy bırakmayan bir bez kullanarak alkolle iyice temizliyorum (kağıt havlu da sorun çıkartmıyor). Pastayı heatsink'in yüzeyine sürüyorum ve mikroskopik delikleri kapatmak için bir jiletle iyice yayıyorum. Aynı işi işlemci için de yapıyorum. Heatsink'i oturturken kaydırmamaya dikkat ediyorum ve bir kerede oturtup sabitleme klipsini hemen kapatıyorum. Polimer kökenli bileşenlerin fiziksel olarak daha iyi sonuç vermeleri gerekiyor, ancak performansı ne kadar artırdıkları konusunda bir fikrim yok. Genel olarak heatsink konusunda (fiyatı düşük olduğu için) bol bol deneme yapmış olduğumu söyleyebilirim. Zalman Flower; üzerine üfleyen fan görünmüyor. Dikkat! Kuzey Köprüsü'nde fan olmasa da olabiliyor. � Kasa Fanları Sistemin ısısını sabit tutabilmek için bir egzoz fanı mutlaka kullanılmalıdır. Ben kasanın arkasına takılan 80mm'lik fanlardan yanayım (çoğu kasada delikler ve fan kutuları hazır geliyor). Genelde tek bir fan yeterli; gördüğüm kadarı ile kasanın ön tarafından içeri hava alan bir fan soğutmayı çok da etkilemiyor. Bunun nedeni kasanın içerisindeki hava basıncı olabilir. Fan dönüş hızını ve buna bağlı olarak da gürültü seviyesini ayarlayabilen bir voltaj regü latörü mükemmel bir eklenti olacaktır, böylece gürültü/soğutma seviyesini optimum ayarlayabilirsiniz. 12V'luk bir hız kontrol bileşenini satın alabilir veya dört bileşenden yararlanarak kendiniz yapabilirsiniz. Nasıl yapılacağı konumuzun dışında kalıyor ancak "7805 regulator data sheet" içerisinde voltaj regülatörü yapmak için gerekli olan bilgiler bulunuyor. Ancak dikkatli olun, eğer voltaj gerekli minimumum altında gelirse (yaklaşık olarak 7V) fan düzgün çalışmayabiliyor. Fan hız regülatörü Kasa fanları üreten firmaya göre büyük değişiklikler gösteriyor ve gürültü/soğutma performansı oldukça değişiyor. Genel olarak en çok bilinen fan üreticilerinin ürünlerini almanızı tavsiye ediyorum. Bu üreticilerin bir kısmı daha ortada PC yokken bile fan yapıyorlardı! � Anakart Şurası bir gerçek ki, her anakartın overclock toleransı, performansı ve güvenilirliği aynı seviyede değil. Bunun nedeni anakart üretiminin karmaşıklığı ve test prosedürlerinin farklı olması olabilir. Anakartın yapısı oldukça karmaşıktır ve ortaya çıkabilecek problemleri de gözardı etmek istemiyorum. Kartın yerleşimi güç ve IDE konektörlerinin, heatsink ile RAM'lerin pozisyonuna (çok yakınsa RAM'ler çok ısınabilir) göre iyi veya kötü olarak nitelendirilebilir. İki anakart yazısı okudum, ikisinde de bol bol puan alan bir anakartın üç modelinde stabilite problemleri olduğunu gördüm. Oysa diğer bütün bileşenler başka sistemlerde stabil olarak çalışıyorlardı. İşte bu yüzden tek bir test örneğinin yetersiz olduğunu düşünüyorum. Bu bir eleştiri değil, bir gözlem olarak düşünülmeli. Son olarak da firmaların müşteri hizmetleri ve BIOS güncellemeleri konusunda birbiri ile eşit olmadıklarını belirteyim; bu yüzden satın almadan önce firmaların Web sitelerinin destek bölümlerini iyice incelemelisiniz. � RAM Bence RAM (veya RAM yetersizliği) Windows altında yaşanan stabilite problemlerinin başlıca kaynağı. Her zaman markalı RAM (örneğin Crucial, Kingston) almanızı tavsiye ediyorum. Bu konuda birçok kişiyle tartıştım, ancak eğer başınız kalitesiz RAM kullanan sistemlerdeki sorunları çözmekle dertteyse ne demek istediğimi anlayabilirsiniz. Genel bir kural olarak 2x128 MB yerine 1x256MB tercih edin, çünkü bazı anakartlar kullanılan RAM yuva sayısı artınca stabilite problemleri çıkartabiliyorlar. Bu tür problemler BIOS ayarları ile düzeltilebiliyor ancak çözülmesi çok uzun sürüyor ve çok zahmetli. � Sabit Diskler Bu alanda performans güvenilirlik ve gürültü birbiri ile çatışıyor. IBM GXP ailesi ile yaşanan problemler benim de başıma geldi ve artık yüksek performans ve hızın her zaman doğru seçim olduğuna inanmıyorum. Power-user olmayan kullanıcılar için 5400rpm'lik bir sürücü yeter de artar bile. Disk boyutu söz konusu olduğunda ise 40GB'dan aşağısını tercih etmeniz için hiç bir neden yok. Her zaman daha fazla diske ihtiyaç duyacaksınız, inanın bana. IDE konektörleri sorunsuz. � IDE konektörleri engellenmiş. � Ekran Kartları Bu alanda benim tercihim iki büyük firma, yani Nvidia veya ATI yönünde. THG ve diğer sitelerin incelemelerini okudum, hepsi de uygulama ve bütçe konusunda değerli tavsiyelerle dolu idi. Şahsi fikrim Nvidia GF4Mx ailesini almamak yönünde; çünkü GF4 ile çok az ilgisi var (aslında bu ürünlere GF2++ damgasını vurmak daha iyi olurdu). Gürültü konusunda titiz olanlar için ekran kartlarının üzerindeki fanların hepsinin birbiri ile aynı olmadığını belirtmek isterim. Bazılar gerçekten çok fazla gürültülü. Nvidia'nın aygıt sürücüsü konusunda ATI'ye göre daha başarılı olduğunu düşünüyorum, ancak iki firma da arada bir bozuk aygıt sürücüleri çıkartabiliyorlar. � Monitörler Boyut ve çözünürlük her kullanıcıya göre değişiklik gösteriyor. Görüntü kalitesi olarak addedebilirsiniz.

12-04-2007, 23:38	#4 (permalink)
byyunus KooLpa Üyelik tarihi: Apr 2007 Nerden: TR Mesajlar: 38 Tecrübe Puanı: 0	PylŞm İÇİn Saoll... __________________ İMZA YOK BARNAK BANSAM **--by_yunus--**

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Linux ve Donanım Desteği	morejderha	Linux / Pardus	0	14-02-2008 11:23
Donanım İkonları	KöTü KeDi ŞeRaFeTTiN	İcon - Font	2	15-12-2007 02:35
Donanım	pReNsEs	Visual Basic	0	04-06-2007 01:48
Donanım Üreticilerinin Siteleri	bozkurt	Güncel Driver	0	26-02-2007 02:08
Donanım Rehberi	KöTü KeDi ŞeRaFeTTiN	Donanım	0	25-02-2007 03:36

12-03-2007, 23:50	#2 (permalink)
[MasterSlawe] KoooLpa Üyelik tarihi: Dec 2006 Nerden: Aklımın Odaları Mesajlar: 771 Tecrübe Puanı: 4	değişik uygulama alanlarına göre değişiklik gösterebiliyor, ancak görüntünün stabilitesi ve çözünürlük açısından konuşmak doğru olacaktır. Kullanım alanı ne olursa olsun tek bir nedenden dolayı yüksek kaliteli bir monitör satın almanızı öneriyorum. Bu neden de basit: GÖZLERİNİZ. PC'nizin bileşenlerini istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz, ancak gözlerinizi hiç bir zaman! Bütçeniz yetiyorsa ve masanızın üzerinde yer varsa 19" monitör alın derim, son zamanlarda fiyatları oldukça düştü. Hangi teknoloji ve hangi markanın size uygun olduğunu anlatan makalelerle dolu birçok site var. TFT ekranlar konusunda bir şey diyemeyeceğim, çünkü hiç satın almadım, ancak birkaç kere kullandım. Masaüstü kullanımında ideal olduklarını hissediyorum ancak yüksek tazeleme hızı ve grafik gereksinimleri söz konusu olduğunda işler değişebilir. Yüksek tazeleme hızı kullanan modellerde fiyat bir anda katlanabiliyor ve bu alanda hala CRT'lerin gerisinde olduklarını düşünüyorum. Sistemin Montajı Bundan sonraki bölümlerde bir bilgisayarı toplarken dikkate aldığım konuları sırası ile anlatacağım. Bu bir adım-adım rehber değildir, sadece benim dikkat ettiğim konuların bir listesidir. 1. Bütün bileşenleri kutularından çıkarın (ama anti-statik poşetlerinde kalsınlar) ve ortaya yayın; özel işlem gerektiren bileşen olup olmadığına bakın. Bu işin başında ne kadar iyi organize olursanız aynı şeyi iki kere yapmaktan o kadar kolay korunabilirsiniz. 2. Evlerde anti-statik önlemler almak her zaman sorunlu bir konu olmuştur. Halılar, polyester ve naylon elbiseler ve evdeki diğer alet edevat göz önüne alınırsa anti-statik bir ortam hazırlamanın ne kadar zor olduğu anlaşılabilir. Ama bu konuda basit bir yöntem kullanıyorum: Pahalı bir bileşeni elime almadan önce topraklı bir şeye dokunuyorum (ve eğer mümkünse hep dokunmaya devam ediyorum). Topraklı bir şey bulmak biraz problem olabilir, bu aşamada kendi başınasınız. Topraklı bir alete dokunduğunuzda vücudunuzdaki statik yük boşalır ve bir bileşene zarar verme ihtimalinizde yüzde 90 düşer. Statik elektrikten kaynaklanan zararlar ilk bakışta kestirilemez, olabilir veya olmayabilir, bu yüzden işi baştan garantiye almakta fayda var. 3. Anakartın üzerindeki yerleşime göre bütün bileşenleri anakartın etrafına yerleştiriyorum. Kasanın bütün kapaklarını çıkarıyorum. İşlemci ve RAM'leri anakartı kasaya takmadan önce yerleştiriyorum. Eğer anakart daha önceden kasanın içerisine yerleştirilmişse sökmeye uğraşmıyorum, mekanik baskıya değmez. 4. AGP/PCI kartlarının tam olarak oturup oturmadığı mutlaka kontrol edilmeli, bazı kasaların kenarları kartların havada kalmalarına neden olabiliyor. Küçük bir çıkıntı kartın tam olarak oturmamasına ve sorun çıkartmasına neden olabilir. 5. Sabit disk ve disket sürücünün kablolarının kasanın içerisinde izlediği yol da çok önemli. Hava akımını kontrol etmeli ve kablolar tarafından engellenmemesini sağlamalısınız. İzolebant kullanarak kabloları kenarlara toplayabilirsiniz, ancak IDE kablolarına nazik davranın, kolayca zarar görebilirler. 6. Eğer arkadaki fan çıkış ızgarası kötü bir kasa aldıysanız bu bölümü kesebilir ve yerine piyasadaki ucuz ızgaralardan birini takabilirsiniz. Fan ızgarası. Kasaya sabit, ancak hava akımını etkilemiyor. Farklı kasalarda bu bölüm değişik olabilir 7. Son olarak da kasaya sadece temel bileşenleri takıp test edin. Bence bunlar şu bileşenlerdir: Anakart, işlemci, heatsink, RAM, sabit disk, disket sürücü, bir CD-ROM ve ekran kartı. Eğer sistemde temel bir problem varsa DVD sürücü, ses kartı ve ağ kartı gibi bileşenler sizi yanlış yönlendirebilirler. 8. Kasayı kapatın ancak vidalamayın - bana güvenin, sistem son halini alana kadar kasanın içerisine birkaç kere daha dalmanız gerekecek. Yazılımların Kurulumu İşletim sistemi seçimi görüldüğünden daha fazla problem çıkartabilir. En fazla araştırma ve geliştirme bütçesi kendisine harcandığı için ilk tercihim Windows XP oluyor; ne de olsa en gelişmiş işletim sistemi bu, ayrıca en son model işletim sistemi kullanmak da ileriye dönük iyi bir yatırım. Ancak yaptığım birçok PC aile içi kullanım amaçlıydı, DOS tabanlı çocuk oyunlarının da çalıştırılması gerekebiliyordu. Bu tür oyunların bir kısmı Windows XP ile uyumsuzluk sorunları çıkartıyor, bu yüzden dikkatli olmakta yarar var. Uyumluluk konusunda Windows 98/ME işletim sistemleri Windows XP'nin eline su dökemiyorlar. Windows2000 ve XP ile yaşadığım tek sorun ekran tazeleme hızı konusu ve bu konu da THG ve diğer sitelerde bol bol tartışılmıştı. SP1 ile Windows XP'deki sorunların bir kısmı çözüldü ama yine de hala çıkan sorunları anlayabilmiş değilim, ve bu da hayatımdaki en önemli sırlardan biri olarak kalmaya mahkum gibi görünüyor. Temel bir sisteme kurulacak olan yazılımlar konusundaki düşüncelerim özetle şöyle: 1. Anakartın güncel bir BIOS'unun olup olmadığını kontrol edin ve mümkünse güncelleyin. Güncelleme esmasında elektrik kesilirse başınıza geleceklerden haberdar olun, probleminize ve deneyiminize göre, başınıza gelecek en kötü şey BIOS yongasını değiştirmek olacaktır. Her ne kadar firmalar "önemsiz eklemeler" diye not düşse de, BIOS güncellemelerini hep öneririm. Belki de firmalar hatalarından bahsetmemek için bu kadar kısa geçiyorlardır bu konuyu, kim bilir? 2. Anakartın ilk BIOS ayarları çok önemlidir. Bir sistemi ilk önce "tutucu" diyebileceğim ayarlarla kuruyorum, stabiliteyi kontrol ettikten sonra ayarları değiştiriyorum. Odaklandığım iki önemli nokta RAM ve AGP ayarları. Stabiliteyi en fazla etkileyen ayarlar bunlar. RAM zaman ayarlarını bu bileşenlere erişilme frekansı (100MHz, 133MHz, vs.) ve erişimler arasındaki bekleme süreleri olarak açıklayabiliriz. Frekans kolay; RAM'in üzerinde yazan frekansı kullanabilirsiniz; ille de işlemcinin hızını taban almak zorunda değilsiniz. CAS zamanlaması "T" cinsinden ayarlandığı için biraz kafa karıştırıcı olabilir. T, depolanan verinin güncellenmesi için geçen çevrim zamanını gösteriyor. Saniyenin dilimleri olarak gösteriliyor, örneğin 2.5T ayarı 2T ayarına göre daha uzun sürer, yani 2.5T daha yavaş ve daha "tutucu" bir ayardır. İlk başta RAM bellekleri kendi frekanslarına ve daha yavaş erişim zamanına (örneğin 2.5T) ayarlıyorum. AGP için de hızlı yazdırma (Fast Writes) seçeneğini ve video shadow buffer seçeneğini kapatıyorum. AGP aperture'ı sistem belleğinin yarısına veya daha azına göre ayarlıyorum. Son olarak da eğer Windows 2000 veya Windows XP kullanacaksam BIOS'u PnP olarak ayarlamıyorum. BIOS ayarları konusunda bilgi veren yüzlerce Web sitesi var, bu yüzden birçok kullanıcı önce temel ayarları kullanarak test etmekten imtina ediyorlar. 3. İşletim sistemini kurmak ve formatlamak problem çıkartan bir alan değil, sadece kurulum CD-ROM'unu kullanarak boot etmeyi başarmak yeterli. 4. Yazılım stabilitesi söz konusu olduğunda en önemli etken aygıt sürücüleri. Şimdiye kadar bir bileşen ile gelen CD-ROM üzerindeki aygıt sürücülerini kullandığımı hiç hatırlamıyorum. En son en "stabil" sürücüler bile sorun çıkartabiliyor. Bu konuda haber gruplarından ve Web sitelerinden çözüm bulmaya çalışıyorum. WHQL'i stabilite konusunda oldukça iyi bir gösterge olarak görüyorum. Aşağıdaki sürücüler sık sık kullandım ve yorumlarım şöyle: Anakart Yongaseti Sürücüleri Genelde bu sürücüleri hiç güncellememe gerek kalmadı. Genelde Via sürücüleri ve anakartları ile deneyimler yaşadım ve bu kadar zamandan sonra artık Windows XP altında bile başarılı olduklarını düşünüyorum. Ekran Kartı Sürücüleri Nvidia'ın Detonator çözümü bence mükemmel bir "birleşik" çözüm. Ancak stabil olmayan Detonator sürücülerinin de piyasaya çıktığını gördük ve bence www.guru3d.com gibi grafik sitelerini sık sık kontrol etmekte yarar var. Bu site ve diğerleri sürücü versiyonları konusunda stabilite ve performans açısından bilgi veren yazılar yayımlıyorlar. ATI konusunda fazla bir bilgi veremeyeceğim ama son zamanlarda çok gelişme kaydettiklerini söyleyebilirim. 5. Bütün işletim sistemi güncellemelerini ve servis paketlerini yüklüyorum ve fırsat buldukça bunları CD'ye kaydediyorum. 6. Şu anda "minimum temiz kurulum" aşamasını en az bileşen ile başarmış durumdasınız.

12-03-2007, 23:52	#3 (permalink)
[MasterSlawe] KoooLpa Üyelik tarihi: Dec 2006 Nerden: Aklımın Odaları Mesajlar: 771 Tecrübe Puanı: 4	Stabilite Testi Temiz bir sistemi temel bileşenler ile test ederek çıkabilecek problemleri baştan görmenin ne kadar önemli olduğunu ne kadar vurgulasam azdır. Bütün diğer donanım ve yazılımı yükledikten sonra ortaya çıkabilecek problemlerin sayısı katlanarak artar. Bir sistemi test edecekseniz bunu temel donanım bileşenleri ve işletim sistemi, güncellemeleri ve aygıt sürücülerinde başka bir yazılım yüklemeden yapmalısınız. Soracağınız ilk soru "bilgisayar stabil mi?" olmalı. Eğer test sonucunda temel sistem stabil çıkarsa, ileride sistemi tam yükleme ile çalıştırdığınızda ortaya çıkabilecek problemlere karşı önlem alabilmeniz kolaylaşacaktır. Deneyimlerim sonucunda bir bilgisayarın stabilitesini etkileyen üç önemli neden buldum: 1. DonanımÖrnek problemler bozuk donanım, kötü bağlantılar ve kalitesiz güç kaynakları. Eski işletim sistemlerinden (Windows 95/98/ME gibi) PCI yuva seçimi ve kesme isteği meselesi en çok problem çıkartan nedenlerin başında geliyor. Bu konuda en çok yardımı kullanım kılavuzu ve haber gruplarından alabilirsiniz. 2. IsıIsının birden fazla etkisi var. Isı arttıkça ortaya çıkacak donanım problemleri de artacaktır. Bunun nedeni yarı iletkenlerin özelliklerinin, özellikle de zamanlamalarının ısı ile değişim göstermesi. İki uyumsuz bileşen (örneğin anakart ve RAM) ısı arttıkça limitlerini zorlamaya başlayabilirler. Isı aynı zamanda bileşenlerin ömürlerini de kısaltabilmektedir. 3. Yazılım Sorunlu donanımlar söz konusu olduğunda yazılımlara suç atılabilir, örneğin Windows XP'de çıkan "infinite loop" problemini ve bu probleme bulunmaya çalışan yüzlerce çözümü hatırlayın. Temel bir sistemde stabiliteyi artırmak için yapılabilecek işlemler basit, aygıt sürücülerini güncellemek, kurulum sırasını değiştirmek ve BIOS ayarları ile oynamak yeterli. Stabilite sorunlarının kaynağını anlamak başka, test etmek başka. Bu yüzden test işlemine ayrıca önem göstermek gerekli. Her zaman ilk önce 3DMark paketini kullanıyorum (www.madonion.com), hem ücretsiz download edilebiliyor, hem de sistem bileşenlerini sınırlarına kadar test ediyor. Düşük seviye ekran kartlarını test etmek için 3DMark 2001 veya 3DMark 2000'in standart döngülü testlerini kullanıyorum. Bir sisteme "stabil" damgasını vurmadan önce 12 saatlik bir döngü çalıştırıyorum. Bu testi geçen hiç bir bilgisayarımın ileride problem çıkarttığını görmedim. Çoğu bilgisayarın bileşenlerinin kötü seçiminden ve soğutma probleminden dolayı birçok bilgisayar bu testi geçmek için çok zaman harcıyor. Bu konuda istisnai tek durum MPEG sıkıştırma; çünkü bu işlem işlemciye çok yük bindiriyor ve sistem ısısını beklenenden fazla artırıyor. 3D Mark testlerini döngüde çalıştırmak için OPTIONS menüsünden "LOOPING" seçeneğini aktif hale getirmelisiniz Test süresi uygulama alanına göre değişebilir. Ofis/Internet makineleri için 12 saatlik grafik ağırlıklı test gereksiz görünüyor. Bence, dört saatlik bir döngü yeteri kadar güvenli sonuçlar verebilir. Eklemem gereken bir şey de, ilk bir saatte sistemin bileşenlerini elle sıcaklık testine tabi tuttuğum. Böylece bileşenlerin kötü hava dolaşımı veya kötü bileşen seçimi yüzünden çok fazla ısınıp ısınmadığını kontrol edebiliyorum. Sıcaklık izleme için BIOS ve üretici firmanın verdiği uygulamalar veya "Motherboard Monitor" gibi uygulamalar kullanılabilir. Bu yöntemler sıcaklığı ölçmek için genelde anakart üzerindeki algılayıcıları kullanıyorlar. Stabilite Testleri, Devam Son adımda da işler kötü giderse ne yapacağınız var. Aşağıdaki bilgiler neler düşündüğümü yansıtıyorlar, ancak yaptığım işlem stabilite sorunlarını belli kategoriler altında incelemek (örneğin donanım, sıcaklık veya yazılım). 1. Sorunun tipi ne tür reaksiyon göstereceğime karar vermemde önemli bir rol oynuyor. Tam bir kilitlenmenin donanım sorunlarına işaret ettiğini düşünüyorum. Yazılım problemlerinde ise ekranda bir tür hata mesajı görüntüleniyor. Mavi ekran ise hem yazılım hem de donanım kaynaklı olabilir, hata mesajını kontrol etmek gerekli. Bilgisayar yeniden başlıyorsa sorun donanımdan olabilir, masaüstüne geri dönüyorsak iki bölüm de sorunlu olabilir; ancak deneyimlerin bunun RAM'lerden kaynaklandığını gösteriyor. Eğer makineyi gece boyunca çalışır durumda bırakıyorsam sistemin tekrardan başlatılıp başlamadığını kontrol edebilmek için login ekranını kullanıyorum. 2. Eğer test hata verirse, aynı testi bir de soğuk bir odada deniyorum. Isı kaynaklı problemleri giderebilecek olan bu yöntemde başarı sağlarsam kasanın içerisindeki soğutucu bileşenleri (heatsink'in hatalı yerleştirilmesi, hava akımının engellenmesi gibi) kontrol ediyorum. Sıcaklık konusuna önem verilmeli. Bu çözümde hem kasanın arkasında bir fan var, hem de işlemcinin üzerinde bir kasa fanı takılmış. 3. Eğer yazılım kaynaklı bir hata mesajı alırsam aygıt sürücülerini kontrol ediyorum. Değişik versiyonları yüklüyorum ve haber gruplarına danışıyorum. Acaba firma stabiliteyi artırmak için "optimizasyonlar" yapmış mı? Yazılım kaynaklı hatalar güç kaynağından veya RAM'den kaynaklanan hataları örtebilirler. Örneğin RAM'de bir yazma/okuma hatası varsa yazılım bunu bilemez ve hata çıkartabilir, oysa sorun donanım kaynaklıdır. Benim fikrime göre, VIA sürücülerinin geçmişi karanlık olduğu için en son değişiklikleri izlemek için VIA arena forumlarını (http://forums.viaarena.com/) takip etmenizi öneriyorum. Bu öneri diğer üretici firmalar için de geçerlidir. Ekran kartlarında da aynı problem çıkabilir, bunun için düzenli olarak forumları izler ve en son "beta" sürücüleri indiririm. Genelde bu yeni sürücüleri problemi giderirler. Bir aygıt sürücünün gerçek sürümünün piyasaya sürülmesi haftalar alabilir, bazı sürücüler ise bir türlü beta'lıktan kurtulamazlar. 4. Eğer sorunun kaynağının donanımlar olduğunu düşünüyorsam daha direkt benchmark programları kullanmaya başlarım. RAM'leri test etmek için sistemi boot disketi ile açan birçok RAM test paketi var. Bu paketlerin zaman zaman problemi modelleyemediklerini gördüm, sisteme komple bir multimedya testi kadar yük bindiremiyorlar. 5. SiSoftware Sandra uygulama paketinyle (http://www.sisoftware.co.uk/sandra) bir "burn in" testi geliyor, ancak zaman zaman problemimi modelleyemediğini görüyorum. Temel sistem performansını ölçen ve makineye yük bindiren testlerin bir karışımını kullanıyorum. Piyasada bir sürü işlemci, ekran kartı ve RAM testi var; Internet'ten ücretsiz olarak indirilebiliyorlar. Az bir çaba ile iyi, kaliteli ve ücretsiz kaynaklar bulabilirsiniz. 6. Eğer sorunun donanım kaynaklı olduğuna inanıyorsanız, düşünmeniz gereken birçok nokta var. Soruna birkaç açıdan yaklaşabilirsiniz. Öncelikle üretici firmadan ürünü değiştirmek var, ki bu oldukça uzun sürebilir. Ayrıca test için "sağlam" bir sistemden parçaları alıp taktığım da oldu. Son olarak da şüphelendiğim bileşenleri bu "sağlam" sisteme takıp durumu kontrol ediyorum. Elbette, eğer başkasını bilgisayarını "sağlam sistem" olarak kullanıyorsanız, önce ona sormanızda yarar var; çünkü bozuk bir bileşen zaman zaman diğer bileşenlere de zarar verebilir. Elbette bu rehber tam ve eksiksiz değil, ancak amacı mümkün olan nedenleri listelemek ve eğer bir problemle karşılaşırsanız olaya sistematik bir yaklaşım getirmenize yardımcı olmak. Sonuç Bu yazıyı hazırlama nedenim, şimdiye kadar başıma gelenleri ve izlenimlerimi tam olarak yansıtan bir yazı okumamış olmamdı. Yazı içerisinde birçok alanda detaya inemediğimin farkındayım, ama ben yazıda kendi yaklaşımımı yansıtmak istedim, sizleri sonu gelmeyen listelere boğmak istemedim. Eğer piyasadaki tüm işletim sistemlerini, yongasetlerini, işlemcilerini hesaba katarsanız, bu konuda bir kitap yazabilirsiniz. Ancak umarım yazım sizlere bir sistemi toplarken yaşayabilecekleriniz konusunda genel bir bilgi verebilmiştir. Birçok kişi yaklaşımımı gereğinden fazla "ihtiyatlı" bulabilir, ancak bana göre eğer uzaktaki bir arkadaşınıza bir bilgisayar yapıyorsanız, mümkün olan en çok özeni göstermeli ve hatasız çalışan bir sistem kurmalısınız. Eğer bu yazıda adı geçen problemler ile hiç karşılaşmadıysanız, kendinizi şanslı bir bilgisayar kullanıcısı olarak gorebılırsınızz..

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Sponsor Linkler

KOOLPA

Stabile Bir Donanım Nasıl Kurlur?

Stabile Bir Donanım Nasıl Kurlur?

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Benzer Konular