KOOLPA

KöTü KeDi ŞeRaFeTTiN

Rusya’nın gaz alanında yaptığı hamleler ve etkinlik alanına dışına çıkan eski Sovyet cumhuriyetlerine yönelttiği baskıların karşısında, AB, Türkiye’nin de yer aldığı Nabucco projesine hız verdi.

Rusya’nın gaz alanında yaptığı hamleler ve etkinlik alanına dışına çıkan eski Sovyet cumhuriyetlerine yönelttiği baskıların karşısında, AB, Türkiye’nin de yer aldığı Nabucco projesine hız verdi. Ancak Moskova’nın, bu manevrayı bozmak için kendi saflarına çektiği Macaristan kozununu kullandığı belirtildi.
Rus gaz tekeli Gazprom’un, alım fiyatlarını kat kat artırmaları sağlamak için Ukrayna ile yaşanan krizin ardından Gürcistan, Beyaz Rusya ve Azerbaycan gibi ülkelere yaptığı yoğun baskılar Avrupa’da büyük kaygı yaratmış bulunuyor.
Bu gelişmelerin karşısında gaz konusunda yüzde 25 oranında Gazprom’a bağımlı olan Avrupa’nın, Rusya’yı by pass etmek için Nabucco projesini hızlandırma kararını aldığına dikkat çekiliyor.
Avrupalı tüketiciyi Rusya’nın esir olmaktan kurtarmayı amaçlayan AB’nin, geçen Haziran ayında Viyana’da imzaları atıldığı Nabucco projesini gerçekleştirmek istediği kaydediliyor.
Türkiye, Romanya, Bulgaristan, Macaristan ve Avusturya Enerji Bakanlarının imza attığı Nabucco projesi, en kısa süre içinde Baku-Tiflis-Erzurum boru hattının Avusturya’ya kadar uzatılmasını öngörüyor.
2007 yılında yapımına başlanacak Nabucco projesinin, 2010’da tamamlanması planlanıyor. 4.6 milyar Euroya mal olacak boru hattı, özellikle Avusturya, Almanya ve İtalya’ya gaz sağlayacak.

GAZPROM’UN KARŞI PROJELERİ
Ancak bu gelişmelerin karşısında harekete geçen Rusya, bir karşı projeyi geliştirdi. Rusya bu proje ile Nabucco’ya darbe vurabileceği öne sürülüyor.
Rusya, bir yandan Baltık denizinin altında geçecek ve 2020 yılında devreye girecek bir boru hattı ile Almanya’ya gaz götürmeyi amaçlarken diğer yandan da Karadeniz altından Türkiye’ye gaz taşıyan Mavi Akım’ın Macaristan’a kadar uzatmayı planlıyor.
Fransa’da yayınlanan Liberation gazetesine göre, Nabucco ve Gazprom’un güney boru hattı projesi, aynı pazarları hedef alıyor. Rus projesinde, Macaristan’ın başlıca dağıtım noktası durumuna getirirken Nabucco’da bu rol Avusturya üstleniyor.

BUDAPEŞTE İKİLİ OYNUYOR
Macaristan’ın ise, "ikili bir oyun" oynadığını belirten gazete, Macar gaz şirketi MOL’un, Nabucco projesine imza atmadan çok kısa bir süre önce Gazprom ile Mavi Akım’ın uzatılmasına ilişkin bir fizibilite çalışması anlaşmasını imzaladığına dikkat çekti.
Gazete, Mavi Akım’ın uzatılmasının 5 milyar euroya mal olacağını, projenin tamamlanmasının ise beş yılı alacağını yazdı.
"Macarlar, Rusların cebinde iken işler Nabucco için zor görünüyor" yorumunu yapan gazete, Nabucco için tek engelin Gazprom’un olmadığını belirterek Nabucco’ya verilecek gazın Hazar denizinden gelmesi gerektiğini oysa halen taşınmaya hazır tek gaz olan Azeri gazının yeterli olmayacağını kaydetti.
Gazete, Nabucco projesinin, İran gazını da dahil ederek geliştirildiğini ancak nükleer programı krizi nedeniyle İran gazının devre dışı gibi göründüğünü kaydetti.
Türkmen gazının bir çözüm oluşturabileceği ancak bunun da Rusya’nın by pass edilmesi gerekeceğine dikkat çekilirken Gazprom’un da İran gazına erişmeyi de amaçladığını anımsattı.ANKA

Rusya ve Belarus'un gaz kavgası/27-12-2006 Dw-World.de

Moskova geçen yıl sonu Ukrayna ile yaşadığı doğal gaz sorununu, bu kez Belarus ve Gürcistan ile yaşıyor. Rusya ve Belarus temsilcilerinin yılbaşından itibaren geçerli olacak doğal gaz fiyatları konusunda yaptığı görüşmeler ise sonuçsuz kaldı.

Rus enerji devi Gazprom her yıl sonunda dağılan Sovyet Birliği’nin üyelerinden biri ile fiyat kavgasına girmeyi adet haline getirdi: Moskova, şimdiye kadar düşük fiyatla doğal gaz satarak destek verdiği Belarus Cumhuriyeti ile fiyat çekişmesini tırmandırdı. Gazprom tarafından konuyla ilgili olarak yapılan açıklamada “Belarus tarafı, Rus doğal gazı için gelecek yıl da daha fazla ödeme yapmayacağını açıkladı. Ama biz doğal gaz ticaretimizi piyasa düzeyine çıkarma programını uygulamaya koyduk ve Belarus için istisna yapmayacağız,” denildi.

Şimdiye kadar bin metreküp başına 47 dolar olan doğal gaz fiyatının artırılacağı daha önce bildirilmişti. Kapıyı 200 dolardan açan Rusya, pazarlıkla 110 dolara kadar indi. Ama Belarus bu fiyatı da fazla buldu. Oysa Gazprom’un Avrupa’ya sattığı doğal gazın birim fiyatı 254 dolar. Gelişmeler üzerine Gazprom’un Ukrayna’nın doğal gazı kesmeye hazırlığında olduğu iddia edildi.

Rusya'nın gözü boru hattında

Fiyat anlaşmazlığı yüzünden Belarus hükümeti köşeye sıkıştı. Belarus Devlet Başkanı Alexander Lukaşenko, demokratik olmayan yönetim tarzı nedeniyle Batı’da tepki görüyor. Şimdi tek müttefiki Rusya ile da arasının açılması tehlikesi doğdu. Rus basını, Lukaşenko yönetiminin yıllarca Rusya’dan ucuza aldığı doğal gazı Batı’ya pahalıya sattığını yazıyor. Gazprom sadece bu duruma bir son vermek istemiyor, aynı zamanda Belarus’tan geçen doğal gaz boru hattına sahip olmak istiyor. Bu yüzden de pazarlıklarda birim fiyatın yanı sıra hisseler üzerine de konuşuluyor. Eğer Minsk yönetimi 1 Ocak’a kadar Gazprom’un teklifini kabul etmezse kışı zor geçirecek. Belarus temsilcileri hala uzlaşma umudu taşıyor. Moskova’daki görüşmelere katılan Başbakan Yardımcısı Vladimir Semaçko “31 Aralık’a kadar vaktimiz var. Bu süre içinde bir uzlaşma bulmamız mümkün olabilir,” diyor.

Gazprom’un politikasının ‘para ya da boru hattı’ olduğunu belirten siyasi gözlemcilere göre, son gelişmelerin Belarus ekonomisini etkileyeceği kesin olsa da, Lukaşenko iktidarının bundan zarar göremesi uzakbir olasılık.

Gürcü-Azeri işbirliği

Öte yandan Rusya ve Gürcistan arasında da doğal gaz anlaşmazlığı yaşanıyor. Gazprom’un fiyat artırmak istemesine karşı çıkan Tiflis, Azerbaycan ile anlaşma yoluna gitti. İki ülke başbakanları Surab Nogaydeli ve İlham Aliyev, Pazartesi günü günde bir milyon metreküp doğal gaz sevkiyatı konusunda anlaşmaya vardı. Azerbaycan Başbakanı Aliyev, tarihi dayanışma içinde oldukları Gürcistan’a desteklerinin devam edeceğini vurguladı.


27.12.2006 Milliyet
Hermann Krause/DW

__________________
Başkasının keyfine göre yaşamak sefalettir!