KOOLPA

**samyeli** · 31-01-2008, 01:24

Bütün bunların yanı sıra ilk Yunan felsefesinde önemli bir düşünce okulu olan Pythagorascılardan da bahsetmek gerekir. Bunlar, Güney İtalya'daki Yunan kolonilerinde M.Ö. 540 civarından itibaren yaşaya gelmişlerdir. Bir açıdan Pythagorascıların, cevher (töz), doğadaki temel element ve değişim konularında benzeri sorular sorduklarını söyleyebiliriz. Ancak Pythagorascılar Miletlilerden, arabulucu filozoflardan ve Demokritos'tan farklı cevaplar verdiler. Pythagorascıların temel ilkesi maddi elementler değil, yapılar ve formlar ya da matematiksel ilişkilerdi. Pythagorascılar, doğanın gizeminin matematik sayesinde çözülebileceğine inandılar:

1- Uyum bilgisi, Matematik ve hiçbir şekilde maddi niteliğe sahip olmayan müzik arasında bir benzerlik olduğunu gösterdi.
2- Pythagor teoremi, matematiğin aynı zamanda maddi nesnelere de uygulanabileceğini gösterdi.
3- Göksel cisimlerin varsayılan dairesel hareketleri, bu cisimlerin de aynı zamanda matematiğe tâbi olduklarını ima eder.

Dolayısıyla Pythagorascılar, matematiksel yapıların her şeyin temelinde yattığına (yani cevher olduğuna) inanmaktaydılar. Ayrıca başka kanıtlar da mevcuttur: Eşya yok olmaya mahkumdur; ancak matematiksel kavramlar kalıcıdır. Dolayısıyla matematik, doğada değişmeyen tek şeydir. Matematiksel bilgi kesindir, çünkü konusu asla değişmez. Daha da ötesi matematiksel teoremler, mantıksal olarak kanıtlanabildiklerinden dolayı da, matematiksel bilgi kesin bir bilgi çeşidi kabul edilir. Bu açıdan, Pythagorascılar, iki anlamda da rasyonalisttiler:
1- Matematiksel ispat kalıbına soktukları rasyonel kanıtlar öne sürdüler.
2- Gerçekliğin, bütün duyusal olguların temelinde yatan matematiksel formüllerde bulunabileceğine, ve dolayısıyla da gerçekliğin bilgisine duyularımızla değil, akıl (Latince: ratio) aracılığıyla ulaşabileceğimize inandılar.

Bu anlamda Pythagorascılar, evrenin sırrını çözdüklerine inanmış gözükürler. Bununla birlikte, her ne kadar Pythagorascılar rasyonalist olarak adlandırılmayı hak ediyorlarsa da, onlar matematiği akıl aracılığıyla, aklın da ötesinde olan mistikliğe işaret eden bir şey olarak algıladılar. Esasen onlar daha çok Neoplatonistler, (mesela Plotinus) gibi rasyonalist mistiklerdi. Bu yüzden Pythagorascılar'da, dinsel mistisizmi ve matematiksel temele dayanan rasyonalizmi bir arada buluruz.

a c

b

c² = a²+b² ( Pythagor teoremi )

Tıpkı Parmenides gibi Pythagorascılar da, dünyaya dair düalist bir bakış açısı geliştirdiler:

Matematik kesin bilgi gerçeklik (var olan) kalıcı
--------------- = ---------------------- = -------------------------- = -----------------
Duyum kesin olmayan bilgi gerçek olmayan değişebilen

Pythagorascılar Platon'a ilham kaynağı olmuşlardır. Daha sonraları ise, Rönesans boyunca deneysel doğa bilimlerinin doğuşunda, Demokritos'un yanı sıra önemli bir rol oynamışlardır. Asıl nokta, gerçekliğin matematiksel bir dille algılanabileceği fikriydi. Gerçeklik, duyularımız aracılığıyla tecrübe ettiğimiz türlü türlü nitel şeyler değil; ölçülebilir, ayrıca sayılar ve matematiksel formüllerle ifade edilebilir olandır. Bu bakış açısı, insanoğlu tarafından tecrübe edildiği şekliyle dış dünyayı değil de, onun ölçülebilir matematiksel yönlerini vurguladığından, bir tür idealleştirme olarak görülebilir. Ancak klasik mekanik ve astronomiyi kurarak, Rönesans'taki bilimsel ve teknolojik gelişime katkıda bulunan; tam olarak matematiksel kavramlara ve modellere dair bu 'idealize' edilmiş bakış açışıydı.

Siyasal açıdan Pythagorascılar, toplumun hiyerarşiye dayalı bir sınıflandırılmasını desteklemişlerdir. Burada genel bir noktaya temas edebiliriz. Elde edilmesi uzun yıllar süren bir eğitimi ve özel bir zeka ya da akıl kapasitesi gerektiren bilimlerde üstün bir derece elde eden filozoflar, çoğunlukla toplumun hiyerarşik olarak düzenlenmesi gerektiğini söylerler: Ehliyet sahibi olanlar idareyi ele alır ve yönetimin getirdiği şeref ve imtiyazlar elde eder. Pythagorascılar'da, çileci yaşam tarzını gerektiren bir tür ahlak anlayışı da karşımıza çıkar. Bu ahlak anlayışı, ruh ve beden arasındaki bir ayrımla ve tenasüh (ruh göçü) inancıyla ilişkilendirilir.

31-01-2008, 01:24	#1 (permalink)
samyeli Moderator Üyelik tarihi: Jan 2007 Nerden: izmir Mesajlar: 696 Tecrübe Puanı: 3	Pythagorascılar Bütün bunların yanı sıra ilk Yunan felsefesinde önemli bir düşünce okulu olan Pythagorascılardan da bahsetmek gerekir. Bunlar, Güney İtalya'daki Yunan kolonilerinde M.Ö. 540 civarından itibaren yaşaya gelmişlerdir. Bir açıdan Pythagorascıların, cevher (töz), doğadaki temel element ve değişim konularında benzeri sorular sorduklarını söyleyebiliriz. Ancak Pythagorascılar Miletlilerden, arabulucu filozoflardan ve Demokritos'tan farklı cevaplar verdiler. Pythagorascıların temel ilkesi maddi elementler değil, yapılar ve formlar ya da matematiksel ilişkilerdi. Pythagorascılar, doğanın gizeminin matematik sayesinde çözülebileceğine inandılar: 1- Uyum bilgisi, Matematik ve hiçbir şekilde maddi niteliğe sahip olmayan müzik arasında bir benzerlik olduğunu gösterdi. 2- Pythagor teoremi, matematiğin aynı zamanda maddi nesnelere de uygulanabileceğini gösterdi. 3- Göksel cisimlerin varsayılan dairesel hareketleri, bu cisimlerin de aynı zamanda matematiğe tâbi olduklarını ima eder. Dolayısıyla Pythagorascılar, matematiksel yapıların her şeyin temelinde yattığına (yani cevher olduğuna) inanmaktaydılar. Ayrıca başka kanıtlar da mevcuttur: Eşya yok olmaya mahkumdur; ancak matematiksel kavramlar kalıcıdır. Dolayısıyla matematik, doğada değişmeyen tek şeydir. Matematiksel bilgi kesindir, çünkü konusu asla değişmez. Daha da ötesi matematiksel teoremler, mantıksal olarak kanıtlanabildiklerinden dolayı da, matematiksel bilgi kesin bir bilgi çeşidi kabul edilir. Bu açıdan, Pythagorascılar, iki anlamda da rasyonalisttiler: 1- Matematiksel ispat kalıbına soktukları rasyonel kanıtlar öne sürdüler. 2- Gerçekliğin, bütün duyusal olguların temelinde yatan matematiksel formüllerde bulunabileceğine, ve dolayısıyla da gerçekliğin bilgisine duyularımızla değil, akıl (Latince: ratio) aracılığıyla ulaşabileceğimize inandılar. Bu anlamda Pythagorascılar, evrenin sırrını çözdüklerine inanmış gözükürler. Bununla birlikte, her ne kadar Pythagorascılar rasyonalist olarak adlandırılmayı hak ediyorlarsa da, onlar matematiği akıl aracılığıyla, aklın da ötesinde olan mistikliğe işaret eden bir şey olarak algıladılar. Esasen onlar daha çok Neoplatonistler, (mesela Plotinus) gibi rasyonalist mistiklerdi. Bu yüzden Pythagorascılar'da, dinsel mistisizmi ve matematiksel temele dayanan rasyonalizmi bir arada buluruz. a c b c² = a²+b² ( Pythagor teoremi ) Tıpkı Parmenides gibi Pythagorascılar da, dünyaya dair düalist bir bakış açısı geliştirdiler: Matematik kesin bilgi gerçeklik (var olan) kalıcı --------------- = ---------------------- = -------------------------- = ----------------- Duyum kesin olmayan bilgi gerçek olmayan değişebilen Pythagorascılar Platon'a ilham kaynağı olmuşlardır. Daha sonraları ise, Rönesans boyunca deneysel doğa bilimlerinin doğuşunda, Demokritos'un yanı sıra önemli bir rol oynamışlardır. Asıl nokta, gerçekliğin matematiksel bir dille algılanabileceği fikriydi. Gerçeklik, duyularımız aracılığıyla tecrübe ettiğimiz türlü türlü nitel şeyler değil; ölçülebilir, ayrıca sayılar ve matematiksel formüllerle ifade edilebilir olandır. Bu bakış açısı, insanoğlu tarafından tecrübe edildiği şekliyle dış dünyayı değil de, onun ölçülebilir matematiksel yönlerini vurguladığından, bir tür idealleştirme olarak görülebilir. Ancak klasik mekanik ve astronomiyi kurarak, Rönesans'taki bilimsel ve teknolojik gelişime katkıda bulunan; tam olarak matematiksel kavramlara ve modellere dair bu 'idealize' edilmiş bakış açışıydı. Siyasal açıdan Pythagorascılar, toplumun hiyerarşiye dayalı bir sınıflandırılmasını desteklemişlerdir. Burada genel bir noktaya temas edebiliriz. Elde edilmesi uzun yıllar süren bir eğitimi ve özel bir zeka ya da akıl kapasitesi gerektiren bilimlerde üstün bir derece elde eden filozoflar, çoğunlukla toplumun hiyerarşik olarak düzenlenmesi gerektiğini söylerler: Ehliyet sahibi olanlar idareyi ele alır ve yönetimin getirdiği şeref ve imtiyazlar elde eder. Pythagorascılar'da, çileci yaşam tarzını gerektiren bir tür ahlak anlayışı da karşımıza çıkar. Bu ahlak anlayışı, ruh ve beden arasındaki bir ayrımla ve tenasüh (ruh göçü) inancıyla ilişkilendirilir. __________________ En güzel deniz: Henüz gidilmemiş olanıdır. En güzel çocuk: Henüz büyümedi. En güzel günlerimiz: Henüz yaşamadıklarımız. Ve sana söylemek istediğim en güzel söz: Henüz söylememiş olduğum sözdür...

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Sponsor Linkler

KOOLPA

Pythagorascılar

Pythagorascılar

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)