KOOLPA

**samyeli** · 31-01-2008, 03:14

M.S. 400'den 1500'lere kadar süren Ortaçağ, homojen ve statik bir toplumsal sistemle tanımlanamaz. Ayrıca coğrafî farklılıklar da oldukça büyüktür. Ana hatlarıyla, yine de diyebiliriz ki, Ortaçağda başlıca yönetim biçimi değişik formları içinde feodal sistemdi. Bununla kral (yahut imparator) ile aristokrasi arasındaki ilişkinin; kralın aristokratlara (vassallarına), askeri destek ve vergi ödeme taahhütleri karşılığında onlara tımarlı arazi temin etmeye dayanan karşılıklı bir anlaşma biçimini aldığı bir toplum düzenini kastediyoruz. Ayrıca vassallar ve köylüler arasında da bir anlaşma vardı: Vassal tımarlı arazisindeki insanları korumakla; insanlar da, hasatlarının bir kısmını vassala vermekle yükümlüydüler.

Feodal sistem hem güçlü hem de güçsüz krallıklar yaratabiliyordu. Fakat 1000'lerde her ne kadar güç dengeleri kral ve vassalları arasında değişebiliyorsa da. eğilim tümüyle devletin iktidarının güçlenmesine yönelikti. Ancak, Ortaçağ'ın sonlarına doğru, hakim olan taraf çoğunlukla kral idi: Sonuçta 17. yüzyıla doğru, bütün meşru gücün kendisinde yoğunlaştığı, mutlak hükümdar haline gelen kralın yönettiği merkezîleşmiş devletlerle karşılaşırız.

Hıristiyanlık hakim din haline geldikten sonra, Ortaçağın siyasal yaşam ve düşüncesinde köklü etkileri olan belirli siyasî değişimler meydana geldi, iki otorite, seküler ve kilise (ecclesiastical), birbirine dolanmaya başladı. Bu otoriteler gelişti ve aralarındaki ilişkiler 4. yüzyıldan Ortaçağın sonlarına kadar değişti. Takip eden satırlarda, bu tarihî gelişimin değişik safhalarını tartışmayacağız; fakat sadece bu iki rakip otoritenin tarihsel bir kıyaslamasıyla bağlantılı olarak belli kuramsal noktalara değineceğiz.

Toplum içinde İnsan
---------------------------------|------------------------------------------------
| |
Devlet / hukuk (evrensel olan) (özel olan) Birey
| |
1) Doğal hukuk -> Kilise otoritesi 1) Ruh (iyi olan)
2) Roma hukuku -> Seküler otorite 2) Beden (kötü olan)

Yunan şehir-devletlerinden Helen-Roma İmparatorluğuna geçiş sürecinde, birey (tikel olan) ve devlet/hukuk (tümel olan) arasında bir tür ayrılığın ortaya çıktığını; ve evrensel kapsamında da doğal hukuk ile imparatorluğun halihazırdaki yasaları arasında da bir ayrılığın nüksettiğini daha önce belirtmiştik. Sonraki bölünme, halihazırda varolan yasaları doğrulama çabası olarak yorumlanabilir. Yaygın bir görüşe göre; ahlakî bir normu (N2) doğrulamak için daha temel bir başka norma (Nl) sahip olmalıyız ki böylelikle onu mantıksal bir tümdengelimle birinci norma (N2) ulaşmak için bir öncül olarak kullanabilelim:

N1 Doğal hukuk

N2 Roma hukuku

Evrensel olarak geçerli olduğunu iddia eden mevcut yasaları (N2) doğrulamak İçin; şu halde, bu mevcut yasaların ardında yer alan ve onların da kendisinin bir ifadesi olduğu mutlak bir hukuka (Nl) başvurabiliriz. Bu yöntemle doğal hukuk mevcut Roma hukukunu doğrulayabilir. Fakat bu doğrulama iki yanı da keskin kılıç gibidir. Çünkü doğal hukuk, mevcut yasaları tekzip etmek amacıyla da kullanılabilir. Doğal hukuku doğru olarak yorumladığını iddia eden insanlar, varolan yasaları doğal hukukun ihlali olarak suçlayabilirler. Başka bir ifadeyle, önemli olan, doğal hukukun meşru olan yorumcularının kimler oldu sorusudur.2

Roma İmparatorluğu'nun bütün iktidarı doğal hukukun yorumlanması dahil, ellerinde bulundurdukları sürece her şey kontrol altındaydı. Bu idareciler Hıristiyan Kilise'yi doğal hukukun yorumcusu olarak kabul ettiklerinde önemli bir değişim meydana geldi. İlahi vasfını ve O'nu takiben hukuku yorumlama hakkını muhafaza etmek yerine, imparator bu yorumlama yetkisini bir başka otoriteye, yani papa ve Kiliseye devredebiliyordu. Devletin perspektifinden bakıldığında; Kilise devlet ile uyum içinde olduğu sürece, durum tatmin edici halini koruyacaktır. Fakat tam da nispeten bağımsız bir kurum olarak Kilise temel ahlakî ve dinî meselelere dair hüküm vermekle yetkilendirildiği için kilise güçleri ile seküler güçler arasında potansiyel bir çatışma durumu yaratılar.

Bu durumda, devlete hizmet eden Kilise görüşü değiştirilmelidir. Kilise ahlak ve dinin yetkilendirilmiş yorumcusu olduğuna göre; insanlar seküler idarecileri meşru yoldan eleştirebilecekleri belli bir meclise sahip olmuşlardır. Şüphesiz bu, Avrupa'daki özgürlük fikri açısından önemlidir.

Şu bir gerçektir ki; Kilise, seküler idarecilere itaati, etmediği zamanlara kıyasla çok daha sıklıkla vaaz etmiştir. Hepsinden öte bu, İncil'de yazar: "Bırakın her ruh daha üstün güçlere tabi olsun. Tanrının kudreti dışında bir kudret yok, bunun için varolan bütün iktidarları Tanrı takdir etmiştir. O halde her kim iktidara karşı gelirse, Tanrının takdirine karşı gelmiş demektir: Ve onlar ki isyan ederler, kendi paylarına cehennem mahkumiyeti düşecektir" (Romalılar 1-2). Mevcut idarecilere itaat etmeyi öğütleyen bu nasihat ilk Hıristiyanlar stratejik ( ve teolojik) bir ikilemin çözümü olarak görülebilir. Toplum hakkında sorular sormaktan kaçınmalı ve bütün ümitlerini gelecek olan yaşama mı bağlamalıydılar? Eğer öyle olsaydı, Hıristiyanlık kolayca hükümdarlarla çatışmaya yol açacak anarşist özellikler geliştirebilirdi. Yoksa Hıristiyanlar Kilisenin ruhani konularda özerk, seküler konularda ise itaatkar olduğu bir uzlaşmayı mı iteklemelidir. Sonraki stratejiyi Gelasius'un iki güç (otorite) hakkındaki öğretisinde buluruz. Bu öğreti, Ortaçağ'da devlet ve kilisenin bir arada varoluşu için bir temel oluşturmuştur.

Kilise; seküler idarecileri itaate çağıran bu tavrını, seküler otoritenin ahlakî ve dinî standartlara uymaması halinde, sürdürmeyebileceği için, Kilisenin bu tavrı belirsizdir. Esas olan nokta, görece bağımsız bir otorite olarak Kilisenin, bu gibi yaptırımları uygulamak için gerekli olan siyasî güce zaman zaman sahip olacağıydı. Teorik olarak, devlet ve kilise işbirliği içinde olmalıydılar. Fakat bunlar, aynı tebaaya sahip görece bağımsız otoriteler oldukları için; hem papaya ve hem de imparatora haklarını vermenin zor olduğu zamanlarda insanların sadakati çoğunlukla ikiye bölünüyordu. Ve pratik anlamda ele alırsak, seküler iktidar ile Kilise iktidarını birbirinden kesin olarak ayırmak mümkün değildi. Kilise sadece ruhani bir iktidara sahip olması gerekirken, misyonu gereği belli bir ekonomik temele de sahip olmalıydı. Belli oranda seküler iktidara da sahip olmalıydı. Ve seküler otoriteyi elinde tutanların belli oranda ruhanî otoriteye de sahip olmaları gerekiyordu.

Hıristiyanlık; iki otorite, devlet (regnum) ve Kilise (sacerdotium) tarafından yönetilen bir toplumun hakim dini haline gelmiştir. Toplumun bütün üyeleri bu her iki otoriteye tâbi olup, her ikisine karşı bağlılık göstermek durumundaydılar. Fakat bu iki otorite arasındaki ilişki, çatışma ile yüklüydü. Papa I. Gelasius (5. yüzyılın sonu), Bizans İmparatoruna karşı kendi konumunu savunmuştur. Böylelikle; iki gücün (potestates) her ikisinin de Tanrıdan kaynaklandığını, dolayısıyla da eşit derecede meşru olduğunu bildirerek, aslında Kiliseyi müdafaa etmiştir. Aynı zamanda bu iki otoritenin farklı görevleri olduğu da söylenmiştir: Kilisenin ruhanî, devletin dünyevî işleri vardı. Ve bu iki otorite karşılıklı olarak birbirlerine yardım etmek durumundaydılar. Aşağı yukarı 800-900 yıl boyunca bu doktrin; hem Kilisenin, hem de devletin temsilcileri tarafından kabul görmüştür. Fakat bu anlaşma zamanla gerçek olmaktan ziyade teorik olduğunu kanıtlar hale geldi. İki "kılıç" öğretisi farklı yorumlara tabiydi. Bu öğretinin hayalî ve belirsiz bir görünüş almasından Gelasius'u sorumlu tutup suçlamamız mümkün değildir. Bu belirsizlik; amacı bir arada varoluşu mümkün kılmak ve ruhanî ve dünyevî güçlerin arasındaki sınırın nerede olması gerektiği sorusuna yanıt vererek bunu meşrulaştırmak olsa dahi, hiçbir öğretinin değiştiremeyeceği, mevcut fiili durumdan kaynaklanmaktaydı.

Ayinleri icra etmek ve İncil'i tebliğ etmek ruhanî görevlerdir. Fakat bu ruhanî eylemler manastır ve kilise gibi mülkleri kontrol etme hakkını öngörmektedir. Yani bu demektir ki, ruhanî iktidar, zorunlu olarak belli oranda seküler güce de sahip olmalıdır. Diğer yandan, seküler siyaset içinde yer almak, belli değerler çerçevesinde hareket etmeyi gerektirmektedir. Ve eğer ruhani güç, ahlak ve değerler üzerinde bir otoriteyi içeriyorsa, ruhani alana müdahale etmeksizin seküler siyaset ile uğraşmak imkânsız hale gelir.

31-01-2008, 03:14	#1 (permalink)
samyeli Moderator Üyelik tarihi: Jan 2007 Nerden: izmir Mesajlar: 696 Tecrübe Puanı: 3	Papa ve Kral : Bir Devlette İki Hükümdar M.S. 400'den 1500'lere kadar süren Ortaçağ, homojen ve statik bir toplumsal sistemle tanımlanamaz. Ayrıca coğrafî farklılıklar da oldukça büyüktür. Ana hatlarıyla, yine de diyebiliriz ki, Ortaçağda başlıca yönetim biçimi değişik formları içinde feodal sistemdi. Bununla kral (yahut imparator) ile aristokrasi arasındaki ilişkinin; kralın aristokratlara (vassallarına), askeri destek ve vergi ödeme taahhütleri karşılığında onlara tımarlı arazi temin etmeye dayanan karşılıklı bir anlaşma biçimini aldığı bir toplum düzenini kastediyoruz. Ayrıca vassallar ve köylüler arasında da bir anlaşma vardı: Vassal tımarlı arazisindeki insanları korumakla; insanlar da, hasatlarının bir kısmını vassala vermekle yükümlüydüler. Feodal sistem hem güçlü hem de güçsüz krallıklar yaratabiliyordu. Fakat 1000'lerde her ne kadar güç dengeleri kral ve vassalları arasında değişebiliyorsa da. eğilim tümüyle devletin iktidarının güçlenmesine yönelikti. Ancak, Ortaçağ'ın sonlarına doğru, hakim olan taraf çoğunlukla kral idi: Sonuçta 17. yüzyıla doğru, bütün meşru gücün kendisinde yoğunlaştığı, mutlak hükümdar haline gelen kralın yönettiği merkezîleşmiş devletlerle karşılaşırız. Hıristiyanlık hakim din haline geldikten sonra, Ortaçağın siyasal yaşam ve düşüncesinde köklü etkileri olan belirli siyasî değişimler meydana geldi, iki otorite, seküler ve kilise (ecclesiastical), birbirine dolanmaya başladı. Bu otoriteler gelişti ve aralarındaki ilişkiler 4. yüzyıldan Ortaçağın sonlarına kadar değişti. Takip eden satırlarda, bu tarihî gelişimin değişik safhalarını tartışmayacağız; fakat sadece bu iki rakip otoritenin tarihsel bir kıyaslamasıyla bağlantılı olarak belli kuramsal noktalara değineceğiz. Toplum içinde İnsan ---------------------------------\|------------------------------------------------ \| \| Devlet / hukuk (evrensel olan) (özel olan) Birey \| \| 1) Doğal hukuk -> Kilise otoritesi 1) Ruh (iyi olan) 2) Roma hukuku -> Seküler otorite 2) Beden (kötü olan) Yunan şehir-devletlerinden Helen-Roma İmparatorluğuna geçiş sürecinde, birey (tikel olan) ve devlet/hukuk (tümel olan) arasında bir tür ayrılığın ortaya çıktığını; ve evrensel kapsamında da doğal hukuk ile imparatorluğun halihazırdaki yasaları arasında da bir ayrılığın nüksettiğini daha önce belirtmiştik. Sonraki bölünme, halihazırda varolan yasaları doğrulama çabası olarak yorumlanabilir. Yaygın bir görüşe göre; ahlakî bir normu (N2) doğrulamak için daha temel bir başka norma (Nl) sahip olmalıyız ki böylelikle onu mantıksal bir tümdengelimle birinci norma (N2) ulaşmak için bir öncül olarak kullanabilelim: N1 Doğal hukuk N2 Roma hukuku Evrensel olarak geçerli olduğunu iddia eden mevcut yasaları (N2) doğrulamak İçin; şu halde, bu mevcut yasaların ardında yer alan ve onların da kendisinin bir ifadesi olduğu mutlak bir hukuka (Nl) başvurabiliriz. Bu yöntemle doğal hukuk mevcut Roma hukukunu doğrulayabilir. Fakat bu doğrulama iki yanı da keskin kılıç gibidir. Çünkü doğal hukuk, mevcut yasaları tekzip etmek amacıyla da kullanılabilir. Doğal hukuku doğru olarak yorumladığını iddia eden insanlar, varolan yasaları doğal hukukun ihlali olarak suçlayabilirler. Başka bir ifadeyle, önemli olan, doğal hukukun meşru olan yorumcularının kimler oldu sorusudur.2 Roma İmparatorluğu'nun bütün iktidarı doğal hukukun yorumlanması dahil, ellerinde bulundurdukları sürece her şey kontrol altındaydı. Bu idareciler Hıristiyan Kilise'yi doğal hukukun yorumcusu olarak kabul ettiklerinde önemli bir değişim meydana geldi. İlahi vasfını ve O'nu takiben hukuku yorumlama hakkını muhafaza etmek yerine, imparator bu yorumlama yetkisini bir başka otoriteye, yani papa ve Kiliseye devredebiliyordu. Devletin perspektifinden bakıldığında; Kilise devlet ile uyum içinde olduğu sürece, durum tatmin edici halini koruyacaktır. Fakat tam da nispeten bağımsız bir kurum olarak Kilise temel ahlakî ve dinî meselelere dair hüküm vermekle yetkilendirildiği için kilise güçleri ile seküler güçler arasında potansiyel bir çatışma durumu yaratılar. Bu durumda, devlete hizmet eden Kilise görüşü değiştirilmelidir. Kilise ahlak ve dinin yetkilendirilmiş yorumcusu olduğuna göre; insanlar seküler idarecileri meşru yoldan eleştirebilecekleri belli bir meclise sahip olmuşlardır. Şüphesiz bu, Avrupa'daki özgürlük fikri açısından önemlidir. Şu bir gerçektir ki; Kilise, seküler idarecilere itaati, etmediği zamanlara kıyasla çok daha sıklıkla vaaz etmiştir. Hepsinden öte bu, İncil'de yazar: "Bırakın her ruh daha üstün güçlere tabi olsun. Tanrının kudreti dışında bir kudret yok, bunun için varolan bütün iktidarları Tanrı takdir etmiştir. O halde her kim iktidara karşı gelirse, Tanrının takdirine karşı gelmiş demektir: Ve onlar ki isyan ederler, kendi paylarına cehennem mahkumiyeti düşecektir" (Romalılar 1-2). Mevcut idarecilere itaat etmeyi öğütleyen bu nasihat ilk Hıristiyanlar stratejik ( ve teolojik) bir ikilemin çözümü olarak görülebilir. Toplum hakkında sorular sormaktan kaçınmalı ve bütün ümitlerini gelecek olan yaşama mı bağlamalıydılar? Eğer öyle olsaydı, Hıristiyanlık kolayca hükümdarlarla çatışmaya yol açacak anarşist özellikler geliştirebilirdi. Yoksa Hıristiyanlar Kilisenin ruhani konularda özerk, seküler konularda ise itaatkar olduğu bir uzlaşmayı mı iteklemelidir. Sonraki stratejiyi Gelasius'un iki güç (otorite) hakkındaki öğretisinde buluruz. Bu öğreti, Ortaçağ'da devlet ve kilisenin bir arada varoluşu için bir temel oluşturmuştur. Kilise; seküler idarecileri itaate çağıran bu tavrını, seküler otoritenin ahlakî ve dinî standartlara uymaması halinde, sürdürmeyebileceği için, Kilisenin bu tavrı belirsizdir. Esas olan nokta, görece bağımsız bir otorite olarak Kilisenin, bu gibi yaptırımları uygulamak için gerekli olan siyasî güce zaman zaman sahip olacağıydı. Teorik olarak, devlet ve kilise işbirliği içinde olmalıydılar. Fakat bunlar, aynı tebaaya sahip görece bağımsız otoriteler oldukları için; hem papaya ve hem de imparatora haklarını vermenin zor olduğu zamanlarda insanların sadakati çoğunlukla ikiye bölünüyordu. Ve pratik anlamda ele alırsak, seküler iktidar ile Kilise iktidarını birbirinden kesin olarak ayırmak mümkün değildi. Kilise sadece ruhani bir iktidara sahip olması gerekirken, misyonu gereği belli bir ekonomik temele de sahip olmalıydı. Belli oranda seküler iktidara da sahip olmalıydı. Ve seküler otoriteyi elinde tutanların belli oranda ruhanî otoriteye de sahip olmaları gerekiyordu. Hıristiyanlık; iki otorite, devlet (regnum) ve Kilise (sacerdotium) tarafından yönetilen bir toplumun hakim dini haline gelmiştir. Toplumun bütün üyeleri bu her iki otoriteye tâbi olup, her ikisine karşı bağlılık göstermek durumundaydılar. Fakat bu iki otorite arasındaki ilişki, çatışma ile yüklüydü. Papa I. Gelasius (5. yüzyılın sonu), Bizans İmparatoruna karşı kendi konumunu savunmuştur. Böylelikle; iki gücün (potestates) her ikisinin de Tanrıdan kaynaklandığını, dolayısıyla da eşit derecede meşru olduğunu bildirerek, aslında Kiliseyi müdafaa etmiştir. Aynı zamanda bu iki otoritenin farklı görevleri olduğu da söylenmiştir: Kilisenin ruhanî, devletin dünyevî işleri vardı. Ve bu iki otorite karşılıklı olarak birbirlerine yardım etmek durumundaydılar. Aşağı yukarı 800-900 yıl boyunca bu doktrin; hem Kilisenin, hem de devletin temsilcileri tarafından kabul görmüştür. Fakat bu anlaşma zamanla gerçek olmaktan ziyade teorik olduğunu kanıtlar hale geldi. İki "kılıç" öğretisi farklı yorumlara tabiydi. Bu öğretinin hayalî ve belirsiz bir görünüş almasından Gelasius'u sorumlu tutup suçlamamız mümkün değildir. Bu belirsizlik; amacı bir arada varoluşu mümkün kılmak ve ruhanî ve dünyevî güçlerin arasındaki sınırın nerede olması gerektiği sorusuna yanıt vererek bunu meşrulaştırmak olsa dahi, hiçbir öğretinin değiştiremeyeceği, mevcut fiili durumdan kaynaklanmaktaydı. Ayinleri icra etmek ve İncil'i tebliğ etmek ruhanî görevlerdir. Fakat bu ruhanî eylemler manastır ve kilise gibi mülkleri kontrol etme hakkını öngörmektedir. Yani bu demektir ki, ruhanî iktidar, zorunlu olarak belli oranda seküler güce de sahip olmalıdır. Diğer yandan, seküler siyaset içinde yer almak, belli değerler çerçevesinde hareket etmeyi gerektirmektedir. Ve eğer ruhani güç, ahlak ve değerler üzerinde bir otoriteyi içeriyorsa, ruhani alana müdahale etmeksizin seküler siyaset ile uğraşmak imkânsız hale gelir. __________________ En güzel deniz: Henüz gidilmemiş olanıdır. En güzel çocuk: Henüz büyümedi. En güzel günlerimiz: Henüz yaşamadıklarımız. Ve sana söylemek istediğim en güzel söz: Henüz söylememiş olduğum sözdür...

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
mode xl kral benim tavsiye ederim	eywallah	Şarkı Sözleri (Lyrics)	0	29-05-2007 13:36
Fakîh hükümdar İkinci Hakem	KöTü KeDi ŞeRaFeTTiN	Dini Konular	0	15-02-2007 00:25
Asus'un Kral P525'i	DeJaWu	Cep Telefonları	1	13-01-2007 06:40
şok! papa müslüman olmuş!	efe	Komik Resim	8	20-12-2006 19:29
Erkek Kılığına Girip Papa Seçilen Kadın	efe	Genel Kültür	0	04-12-2006 20:13

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Sponsor Linkler

KOOLPA

Papa ve Kral : Bir Devlette İki Hükümdar

Papa ve Kral : Bir Devlette İki Hükümdar

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Benzer Konular