KOOLPA

KöTü KeDi ŞeRaFeTTiN

Göçler ve Göçlerden Sonra Ana Yurdun Durumu



Dünyada hiçbir topluluk, önemli bir neden olmadıkça yaşadığı topraklan terk edip bir başka yere göç etmek gereğini duymamıştır. Bazı zorlayıcı nedenler sonucu Türk toplulukları da zaman zaman Orta Asya'dan göç etmek zorunda kalmışlardır.



Göçlerin Sebepleri

Milâttan önceki devirlerde başlayıp milâttan sonraki devirlerde de devam eden Türk göçlerinin başlıca sebepleri şunlardır:

1) Orta Asya'nın, iklim ve toprak koşulları yönünden tarım ve hayvancılığa elverişsiz hâle gelmesi.

2) Kuraklık ve aşırı soğuklar.

3) Nüfusun hızla artması karşısında, mevcut geçim kaynaklarının yetersiz kalması.

4) Hayvan hastalıkları.

5) Türk boyları arasındaki siyasî anlaşmazlıklar ve bunun yol açtığı savaşlar (mücadeleyi kaybeden taraf, diğer tarafın hâkimiyeti altına girmektense göç etmeyi tercih ediyordu).

6) Dış baskılar (Çin, Kitan ve Moğol baskılan).

7) Yeni ülkeler fethetme ve yeni yurt kurma düşüncesi (Oğuz boylarının Anadolu'ya yaptıkları göç gibi).



Göçler

Orta Asya'dan yapılan göçler; kuzey, güney, doğu ve batı olmak üzere dört yöne olmuştur .

Not: Türkler; göçler nedeniyle değişik yerlere gitmişlerdir. Fakat yazı kullanmadıklarından bu dönem hakkında yeterli bir bilgiye sahip değiliz.



Milâttan Önceki Göçler

M.Ö. 1700'den itibaren başlayan bu göçler, M.Ö. 1100 yıllarında daha da yoğunlaştı.

Bu tarihte kalabalık Türk boyları, Çin'in Kansu ve Ordos bölgelerine doğru göç ettiler.

Türk boylarından bir bölümü de batıya doğru göç ederek Tanrı dağları, bugünkü Kazakistan ve Aral gölünün güneyine kadar ilerlediler.

Batıya Göç Eden Türk Boylan

Batıya göçler Hazar'ın kuzeyinden gerçekleştirilmiştir.

İskitler ve Hazarlar -Kafkaslar ve İran'a

Sibirler - Sibirya'ya

Hunlar - Orta Avrupa, Türkistan ve İran'a

Avar ve Peçenekler -> Balkanlara

Kumanlar (Kıpçaklar) - Balkanlar ve Doğu Avrupa'ya

Bulgarlar Balkanlar ile Kırım arasına

Macarlar -Orta Avrupa'ya



Milâttan Sonraki Türk Göçleri:

Bu dönemdeki göçler, daha çok güneye ve batıya doğru yapılmıştır. Güneye göç edenler, Çin'e yerleşip burada çeşitli devletler kurdular.

Batıya yapılan göçler IV. yüzyılda başlayıp IX. yüzyılın sonlarına kadar devam etti. Batıya göç edenlerin bir kısmı Hazar denizi ve Karadeniz'in kuzeyinden geçerek, Orta Avrupa ve Balkan yarımadasına kadar geldiler ve buralarda güçlü devletler kurdular (Hunlar, Avarlar, Bulgarlar, Macarlar, Peçenekler , Kumanlar, Oğuzlar) .

Batıya gidenlerden diğer bir grup ise, Afganistan ve Kuzey Hindistan'a yerleşip, Akhunlar (Eftalitler) devletini kurdular.

XI. yüzyılda ise kalabalık Oğuz boyları, Maveraünnehir'den hareket edip, İran üzerinden Anadolu'ya girmeye başladılar.

Milâttan Sonraki Göçler

Bu dönemdeki göçler daha çok güneye ve batıya doğru olmuştur.

Güneye göç edenler Çin'e yerleşip burada çeşitli devletler kurdular.

Batıya yapılan göçler, 4. yüzyılda başlayıp 11. yüzyılın sonlarına kadar sürdü. Batıya göç edenlerden bir bölümü Hazar denizi ve Karadeniz'in kuzeyinden geçerek Orta Avrupa ve Balkanlara kadar geldiler (Hunlar, Avarlar, Bulgarlar, Macarlar, Peçenekler, Kumanlar, Oğuzlar). Batıya gidenlerden diğer bir grup, Afganistan'a ve kuzey Hindistan'a yerleşip ve burada Akhunlar Devleti'ni kurdular.

Göçlerin Yapılışı

Orta Asya'dan çeşitli yönlere yapılan göçler içinde özellikle Hun ve Oğuz göçleri, hem çok uzak bölgelere yapılmış hem de çok önemli tarihî sonuçlar meydana getirmiştir.

Orta Asya'dan yapılan göçler, iki şekilde gerçekleşmiştir. Bunlardan ilki, yeni ülkeler fethetmek ve yeni bir yurt edinmek amacıyla yapılan göçlerdir. Türk göçleri, belli bir amacı olmayan, macera niteliği taşıyan göçler olmamıştır. Göçleri, belirlenen hedefe ulaştıran en önemli neden, bütün göçlerin Türk hükümdarları ve beylerinin liderliğinde, disiplin ve düzen içinde yapılmasıydı.Türk göçlerinin diğer bir şekli de "sızma" şeklinde olmuştur. Bu durum özellikle ekonomik sıkıntılar sonucu parçalanan boy veya ailelerin ya da gençlerin, yabancı devletlerin ordularında görev almaları şeklinde olmuştur. Bu şekilde hizmet alanlar üstün başarılar göstererek, hizmetine girdikleri devletlerde siyasî ve askerî hayata hâkim olmuşlardır. Siyasî ve askerî gücü ele geçiren Türkler, geldikleri yabancı topraklarda zamanla çeşitli devletler kurmuşlardır. Mısır ve Hindistan'da kurulan Türk devletleri bunun eri güzel örnekleridir.



Göçlerden Sonra Ana Yurdun Durumu

Tarih boyunca devam eden göçlere Türk boylarının hepsi katılmadı. Ana yurtta kalan Türkler İrtiş, Selenga ve Orhun ırmakları ile Baykal gölü dolaylarında varlıklarını devam ettirdiler ve burada büyük devletler kurdular (Büyük Hun, Göktürk ve Uygur devletleri).Ayrıca, göç edilen bölgeleri yeni göçlerle nüfus yönünden sürekli olarak güçlendirmeye devam ettiler. Orta Asya'dan göç etmekle beraber, ilgilerini kesmeyenler de oldu. Bunlardan en önemlisi İskitlerdi.



Göçlerin Sonuçları

1) Orta Asya kültür ve medeniyetinin başka yerlere yayılması

2) Yeni devletlerin kurulması

3) Maden işletmeciliğinin başka yerlere yayılması

4) Türkler, gittikleri yerlerde taş devrini yaşa*yan toplumlara ekip-biçme, hayvan evcilleş*tirme ve madeni işlemesini öğretmişlerdir.

5) Kavimler göçünün başlaması

__________________
Başkasının keyfine göre yaşamak sefalettir!