KOOLPA

efe

Ünlü Gülcemal Gemisi Hakkında

15 Temmuz 1874 günü denize indirilen Gülcemal , ilk adı ile Germanic , İngiltere'nin büyük denizcilik kumpanyalarından olan White Star firmasının Atlantik' te İngiltere ile Birleşik Amerika arasında yolcu taşımak amacaıyla inşaa ettirdiği iki eş gemiden biriydi. O da , kardeşi Britannic de , Kuzey İrlanda'nın, Belfast kentindeki Harland and Wolff adlı gemi tezgahlarında inşa edilmişlerdi.

1896 yılının Ağustos ayında yenilenen kazanları ve makineleri ile Atlantik ‘ i 6 gün, 21 saat, 38 dakikada kat ederek mavi kurdele sahibi oldu.

1899 yılında, New York limanında kömür almak için beklerken çok soğuk ve şiddetli bir rüzgar müthiş bir tipi Germanic ‘in üzerinde kalın bir buz tabakası oluşturmuştu. Bu buzun üzerine durmadan kar yağıyordu. Saatler sonra gemi bunca ağırlığı kaldıramayarak dibe oturdu. Yüzdürülmesi zor olmasa da onarılması pek kolay olmadı. Belfast'a inşa edildiği tersaneye yollanarak onarıldı.

1902 yılında merkezi Liverpool' da olan Dominian Lines adlı vapur şirketine satıldı. Adı Ottowa olarak değiştirildi. Yeni sahipleri Avrupalı göçmenleri Amerikaya bu gemi ile taşıdılar.

Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi adına 1910 yılında satın alındığında 37 yaşındaydı. 1911 yılının Şubat ayında İstanbul'a gelen bu güzel gemiye , dönemin padişahı olan V.Mehmet Reşad'ın annesinin adı verildi : Gülcemal denildi. Yani, gül çehreli, gül gibi güzel...

Yolcuların çok sevdiği bu gemi özellikle düzenli posta seferleri yapmaya başladığı Karadeniz halkının sevgilisi oldu. 1914' te Birinci Dünya Savaşı'nın başlamasından bir süre sonra asker taşımada kullanılmaya başladı, hatta bir ara hastane gemisi olarak da hizmet verdi.

1915 yılının 27 Şubat günü Ege'den Marmara'ya sinsice sızmış olan İngilizler'in E-11 denizaltısı , İstanbul'dan Çanakkale'ye asker taşımakta olan Gülcemal'i İmralı önlerinde torpillemeyi başardı. Pruvasından yaralanan Gülcemal yedeğe alınarak acele İstanbul'a çekildi ve tersaneye sokuldu. Yeniden hizmete girebilmesi için yaklaşık iki yıllık bir onarım görmesi erekti. Savaşın sonunda Gülcemal , 1918-19 yılları arasında mütareke yıllarında Yunanistan ve Mısır'daki esir kamplarında tutulmakta olan Alman askerlerini Wilhelmhaven ve Hamburg limanlarına taşıdı.

1920 yılında Gülcemal , Amerika seferi yapan ilk Türk yolcu gemisi olarak New York limanına yanaştığında Türk bayrağını da Birleşik Amerika'ya götüren ilk gemimiz oluyordu.

Atatürk' ün de birkaç kez bindiği bu gemi , 1937 yılında hizmet dışı bırakıldı. Bunca yıl ayakta kalmasını , bir savaş gemisininki kadar sağlam teknesine borçluydu.

İkinci Dünya Savaşı'nın karanlık yıllarını Haliç'te bağlı olarak geçiren Gülcemal, Lloyd kayıtlarında en son olarak 1945 yılına kadar yer aldı. 1949 yılında limanda ardiye olarak kullanılıyordu. Ertesi yıl, yüzer otel haline getirileceğine dair söylentiler çıksa da 75 yaşındaki bu emektar gemi sonunda sökülmek üzere yabancı enkazcılara verildi. Sökülmek üzere Messina'ya vardığında , takvimler 1950 yılını gösteriyordu.

__________________