KOOLPA

efe

Eski Mısır'da ölüleri mumyalamak için kullanılan kokulu reçinelere asfalt katılıp katılmadığı son yıllara kadar tartışmalı bir konuydu. Sezar zamanında yaşamış olan Sicilyalı Diodor, Ölü Deniz kıyılarında yaşayanların bu değerli mad¬deyi ele geçirip Mısır'a satmak için nasıl döğüştüklerinı anlatır. 1979'da amacı mumyalama usullerini daha iyi anlamak olan Manchester Müzesi Mumya Projesi de mumyalamada asfalt kullanıldığını ortaya koydu.



Eski Mısır'da astalt, ölüleri mumyalamada kullanılıyordu.
Asfalt hem antiseptikti hem de ölüleri siyahlaştırıyordu.
O zamanlar siyahlık, yas değil, hayata yeniden dönüş simgesiydi.

Ayrıca, Almanya'da J Rullkötter, İsrail'de A. Nissenbaum ve Fransa'da J. Connan'ın çalışmaları, Eski Mısır'ın II. Ramses veya Yeni İmparatorluk (M.Ö 1295-1118 arası), Ptoleme ve Romalılar (MÖ. 400-M.S. 300 arası) dönemlerinde kullanılan mumya reçinelerinde asfalt bulunduğunu kanıtladı. Mumyalardan alınan reçine örneklerinde steran'lar ve terpan'lar gibi polısiklık doymuş hidrokarbonların bulunuşu, bunlara asfalt katılmış olduğunu ortaya koyuyordu Bu hidrokarbonların gaz kromatogratileri, yüksek molekül ağırlıklı ve C sayısı tek (21, 23 ...) olan alcan'ların fazlalığını göstermekteydi. Bunlar muhtemelen yüksek bitkilerin cuticula bal-mumlarıydı. Ayrıca örneklerde çam reçinelerine (özellikle C15 H24 grubu polisiklik hidrokarbonlara ve bu gruptan da en çok longifolen'e), arı balmumuna (C33 ve C39 olefinlerine) ve nihayet asla canlılarda bulunmayıp petrol, asfalt ve karbon gibi fosil maddelerde rastlanan pristan ve phytan'a rastlandı.

Eski Mısır'a asfalt, Ölü Deniz'den ve Irak'taki Hit-Abu Jir bölgesinden geliyordu. Karışımdaki asfalt oranı en sık %10-30 olup, %3-81 arasında değişiyordu.

Acaba Eski Mısır mumyacıları neden çok uzaklardan getirilen asfalta gerek duyuyorlardı. Bunun iki nedeni vardı: Bir kere eski çağlarda asfaltın antiseptik özelliklen tanınıyordu. Örneğin, mantardan korunmak için tahta eşyaların üstü asfaltla kaplanırdı. Mumyacılar da ölünün mikroplarca çürütülmesinı önlemek için asfalt kullanıyorlardı. Böylece adeta ölüye sonsuza kadar geçerli bir pasaport veriliyordu Ayrıca asfalt, mumyaları siyahlaştırıyordu. Bugün Almanya'da Hildesheim Müzesi'nde gösterilen Djed-Bastet-Juef-Anch'ın (M.Ö. 600) tahta lahdi üzerinde bunun anlatıldığını görmek mümkündür. Mumyaların neden siyahlaştırıldığı. arkeologları uzun süre meşgul etmiştir. Bugün Lo-uvre Müzesi'nde bulunan M.Ö. I. yüzyıla ait bir papirüs'de "siyahlaşman" asfalttan söz edilmektedir. Eski Mısır'da siyah, bugün olduğu gibi yas rengi olmayıp öldükten sonra tekrar hayata dönmenin sembolüydü. Yeniden oluşma ve cinsel gücün sembolü olan Apis öküzü siyahtı. Mumyalama işlerinde daima hazır bulundurulan Osirıs, Amon-Re ve Anubis gibi Tanrı heykelleri de siyahtı. Bereket Tanrısı Min'in heykeli reçine ve asfalt karışımı ile boyanmıştı.

Böylece bugün Eski Mısırlıların ölülerini neden asfaltladıklarını biliyoruz: Mikropları uzaklaştırmak ve yeniden hayata dönüşü çabuklaştırmak. Asfaltların analizi, petrol arama çalışmalarında geliştırilen teknikler sayesinde mümkün olmuştur Şimdi ış, MÖ 2600 ve MÖ 1200 arasında gerçekleştirilen ilk mumyaların asfalt içerip içermediğini araştırmaya kalıyor (La Recherche, Aralık 1991. s 1503)

Bilim ve Teknik Dergisi, Ekim 1993

__________________