KOOLPA

efe

Adenom: İyi huylu, selim, benign Adjuvan: Cerrahiye ek verilen kemoterapi

AKİT: Allojenik KİT (doku uyumlu vericiden alınan iliğin hastaya verilmesi)

Akut: Hızlı, kısa süreli

Alfa-fetoprotein (ALP): Germ hücreli tümörlere özgü biyokimyasal gösterge

Alopesi: Saç dökülmesi

Alternatif tıp: Tıbben kabul edilmiş tedaviler dışındaki otlar v.s ile tedavi

Analjezik: Ağrı kesici

Anemi: kansızlık

Anksiyete: Endişe

Anoreksi: İştahsızlık

Antiemetik: Kusma önleyici

Antienflamatuar: İltihap (yangı) azaltıcı

Antioksidant: Oksitlenmeye karşı koruyucu

Aspirasyon: Besin veya sıvının solunum yollarına ve akciğere kaçması

Benign: İyi huylu, selim, adenom

Beta-human koryonik gonadotropin (BHCG): Germ hücreli tümörlere özgü biyokimyasal gösterge

Biyopsi: Teşhis koymak amacıyla, hücre ve doku örneği alınması. Alınan parçalar mikroskop altında incelenir. Biyopsinin iğne yardımıyla yapılmasına ince iğne biyopsisi adı verilir.

Blast: Hücrelerin olgunlaşmamış anormal şekli

BT Bilgisayarlı tomografi: X ışını aracılığı ile görüntüleme

Büyüme faktörü: Kan değerleri düştüğünde yükseltmek için verilen ilaç

Destek tedavi: Kemoterapinin yan etkileriyle savaşta kullanılan tedavi (kan ürünü, büyüme faktörü, kusma önleyici v.b. gibi)

Diagnoz: Tanı

DNA: Kromozomlarda genlerin temel yapısı

Düzelme: Tümör gerilmesi, ancak tedavi sonrası başlangıç büyüklüğünün ½‘sinden daha büyük kalması

HLA tiplemesi: Kemik iliği nakli için hastadan ve yakınlarından kan alınarak doku grubu antijenlerinin belirlenmesi

Ekimoz: Deride geniş morluklar, kanamalar

Ekstravazasyon: Damar dışına ilaç veya serum sızması

Emboli: Damarı tıkayan pıhtı

Enflamasyon: İltihap, yangı

Evreleme: Vücuttaki yayılımına göre hastalığın derecesinin belirlenmesi

Folik asit: Hücre çoğalmasında etkili bir vitamin

Fotosansivite: Işığa aşırı duyarlık

Gamma knife Cyber knife: Küçük bir alanda gama ışınlarını odaklayarak bir çeşit radyoterapi

Gen: Kromozomu oluşturan kalıtım bilgilerini taşıyan yapılar

Gen tedavisi: Kalıtsal hastalıkları gen nakli yaparak düzeltme

Gen testi: Kalıtsal hastalıkları bozuk geni arayarak bulma

Hematolog: Kan bilim uzmanı

Hemogram: Tam kan sayımı

Hiperkeratoz: Deride aşırı kalınlaşıp sertleşme

Hiperpigmantasyon: Deride aşırı pigment yapımı İlerleme Tedavi sırasında hastalık ilerlermesi veya tümörün büyümesi

İmmun sistem: Bağışıklık sistemi

İmmunoterapi: Bağışıklığı artırıcı ilaçlar ile tedavi

İnsidans: Sıklık

İntramüsküler (İM): Kas içine

İntratekal (İT): Beyin-omurilik sıvısı içine

İntravenöz (İV): Damar içine

İnvazif: Yayılımcı

İyileşme (şifa): Hastalık bulgularının tümü ile görülmediği sürenin en azından 5 yılı aşması

Karsinojen: Kanser yapıcı

Karsinom: Kötü huylu, habis, malign

Kateter: Kanal içine takılan yumuşak slilindir şeklinde alet (idrar kateteri, damar kateteri v.s.)

Kemik iliği aspirasyonu: Kan yapan elemanların görülebilmesi için kemik iliğinden iğne ile örnek alınıp değerlendirmesi

Kemoterapi: Kanserin ilaçla tedavisi

KİT: Kemik iliği transplantasyonu, ilik nakli (AKİT: Allojenik KİT, OKİT: Otolog KİT)

Konstipasyon: Kabızlık

Konvansiyonel tedavi: Bilinen standart tedavi Kortizon, Steroid Tedavide kullanılan bir çeşit hormon

Kromozom: Kalıtım materyeli

Kronik: Uzun süreli, yavaş gelişen

Laparoskopi, laparatomi: Vücut boşluklarının cerrahi olarak açılarak veya bir boru ile girilerek tetkiki, gerekirse tedavisi

Lenf bezleri: Vücutta savunma hücrelerini üreten bezler

Lenfoma: Lenf sisteminden kaynaklanan kanser türü

Lob: Hodgkin, Hodgkin-dışı (Burkitt, anaplastik, lenfoblastik) Parçalı organlarda bölüm, kısım (Akciğer lopları, Karaciğer lopları vb.)

Lomber ponksiyon: Beyin omurilik sıvısını incelemek için belden iğne ile sıvı alınması

Lökopeni: Akyuvar sayısı düşüklüğü

Lösemi: Kan kanseri. ALL (Akut lenfoblastik lösemi); AML (Akut myeblastil lösemi); KML (kronik miyeloid lösemi)

Malign: Kötü huylu, habis, karsinom

Metastaz: Kanserli hücrelerin kan-lenf damarları veya komşuluk yoluyla diğer organlara yayılması

Morfin: Kuvvetli ağrı kesici

MR Manyetik Rezonans: Mıknatıs ve radyo dalgaları aracılığı ile görüntüleme

Nodül: Küçük hastalıklı kitle

Nötrofil: Akyuvarların enfeksiyonlara karşı savunmada önemli bir grubu

Nötropeni, Febril nötropeni: Akyuvarların bir bölümü olan nötrofil denen parçalı hücrelerin azalması. Bu azalmaya ateş eşlik ediyor ise febril nötropeni adını alır.

Nüks: Tekrarlama, relaps, rezidiv

OKİT: Otolog KİT (hastanın kendisinden alınan iliğin kemoterapi sonrası kendisine verilmesi)

Onkolog: Kanser bilim uzmanı

Opioid: Uyuşturucu ilaç

Oral: Ağız yolu ile

Özofajit: Yutak iltihabı P53 geni Tümör baskılayıcı gen. Etkisiz kalması tümör oluşumunu artırır.

Palyatif: Kesin çözüm getirmeyen, geçici yarar sağlayan

Parasetamol: Bir tür ağrı kesici

Parsiyel Remisyon: Tümör boyutlarının ilk boyutlarından en az ½'den fazla küçülmesi

Patolog: Kanserli dokuyu inceleyip tanı koyan bilim adamı

Perfüzyon: Sıvının damar yolu ile verilmesi

Periferik: kan yayması Kan hücrelerinin çevre kanından alınıp, boyanıp mikroskopta incelenmesi

PET tarama Pozitron Emisyon Tomografisi: Bir nükleer tıp yöntemi ile bilgisayarlı tomografinin birlikte değerlendirilmesine dayanan görüntüleme yöntemi. Bazı tümörlerin tanı ve takibinde değerlidir

Peteşi: Noktavi deri kanamaları

Pnömoni: Zatürrie Proflaktik Koruyucu

Prognoz: Hastalığın nasıl ilerleyeceğini ve iyileşme ihtimalini belirtmek için kullanılan bir terimdir. Prognoz aynı hastalığı olan çok sayıdaki hastanın değerlendirilmesi ile belirlenir.

Radyoterapi: Kanserin ışınlar ile tedavisi

Refrakter hastalık: Kanser tedaviye dirençli olması durumu

Remisyon: Hastalığın belirti ve bulgularının geçici veya sürekli olarak ortadan kalkması

Sarkoma: Bir çeşit bağ dokusu kanseri

Semptom: Belirti

Serebral, Kranial: Beyine ait

Sintigrafi: Radyoizotop enjekte edilerek görüntüleme

Sistemik hastalık: Tüm vücudu ilgilendiren veya vücuda yayılmış hastalık

Stabil hastalık: Tedavi sonrası hastalığın iyileşmeme veya kötüleşmeme, aynı kalma durumu

Steroid: Kortizon Tedavide kullanılan bir çeşit hormon

Stomatit: Ağız yarası

Subkutan (SC): Derialtı

Sürvi: Sağkalım

Şok: Ani fizik veya bilinç durumu bozukluğu

Transplantasyon: Organ nakli

Tümör, Ur, Neoplazma: Hücrelerinin kontrolsüzce gereğinden fazla çoğalarak oluşturdukları iyi ya da kötü huylu kitle

Tümör marker: Tümör belirleyici, gösterge (AFP, CEA gibi)

US Ultrasonografi: Ses dalgaları aracılığı ile görüntüleme

__________________