KOOLPA

efe

Kromozom yapısında ya da testosteron üretimindeki sorunlara bağlı olarak kan testosteron düzeylerinin düşük olması, vücudun erkeksi görünüm kazanmasını engelliyor. Kan testosteron düzeylerindeki azalma, yalnızca enzim ya da kromozom bozukluklarında görülmüyor. Yaşın ilerlemesine bağlı olarak da kan testosteron düzeylerinde düşme oluyor. Testosteron düzeylerinin yetersiz olması, dış cinsel organların ve testislerin gelişimini engelliyor. Bu durumlarda, cinsel organların büyümesini sağlamak ve vücuda erkeksi görünüm kazandırmak için testosteron tedavisi uygulanıyor. Klinefelter sendromu gibi, doğuştan testosteron sentezinin olmadığı hastalıklarda çok uzun süreli tedavi uygulamak gerekebiliyor. Genital organların küçük olmasına ya da tam gelişmemesine yol açan bazı doğuşsal hastalıklarda da testosteron tedavisi uygulanıyor. İleri yaşlarda, yani cinsel gelişim tamamlandıktan sonra meydana gelen testosteron yetmezliklerinde vücut şeklinde bozulma, kas kitlesinde azalma, kemik erimesi, saçlarda zayıflık, uyku sorunları, cinsel güçte azalma, genel isteksizlik hali, sinirlilik, bellek zayıflaması, konsantrasyon güçlüğü, kendine güvende azalma ve depresyon görülüyor. Orta yaş üzerinde bu şikayetlerin görülmesi, kan testosteron düzeylerindeki düşüşün belirtisi olabiliyor. Bu durumlarda da testosteron tedavisi uygulanabiliyor. Erkeklerde hangi durumlarda hormon tedavisinin uygulanacağına ancak üroloji ve endokrinoloji uzmanları karar verebiliyor.

Testosteronun ilaç olarak çeşitli formları bulunuyor. Sözgelimi, cilt yüzeyine yama şeklinde uygulanabilen testosteron preperatları var. Bu ilaçları kola, bacağa, sırta ya da karına günde bir kez uygulamak yeterli oluyor. Bu yöntemin en önemli sakıncası, bazı erkeklerde cilt kalınlığına bağlı olarak testosteron emiliminde sorun görülebilmesi. Yanaktan emilebilen testosteron preperatları ağız içine yerleştirilerek uygulanıyor. Yanak içi ya da üst damağa yerleştirilen tabletler buraya yapışarak 12 saat süreyle kalıyor ve vücuda testosteron salıyorlar. Bu tabletlerin yutulmaması ya da çiğnenmemesi gerekiyor. Testosteronun jel formu da bulunuyor. Cilde sürülen bu jeller vücuda dengeli ve sabit miktarda testosteron salıyorlar. Testosteron kremleri, penis küçüklüğü olan çocuklarda uygulanan tedavi şekilleri arasında. Uzun süreli kullanımlarda, uzun süreli etkisi olan enjeksiyonlar tercih ediliyor. Bir ya da birkaç haftada bir uygulanabilmeleri testosteron iğnelerinin en büyük avantajı. Dezavantajları arasındaysa enjeksiyonların hasta tarafından yapılamaması ve kanda sabit bir testosteron düzeyi oluşturamamaları. Enjeksiyonlar kan testosteron düzeylerinde yükselme ve düşüşlerle kendini gösteren dalgalanmalara yol açıyor. Ağızdan verilen testosteron preperatlarıysa, karaciğerde ciddi hasarlara yol açabileceği için çok tercih edilmiyor.

Testosteron tedavisinin, cinsel organların gelişmesinde, sperm üretiminin artmasında ve erkek vücut özelliklerini kazanmada oldukça önemli katkısı var. Testosteron üretiminin yetersiz olduğu doğuşsal hormon yetmezliklerinde, kısırlık tedavisinde ve andropozda kullanılan testosteron tedavisinin yararları olduğu gibi zararları da bulunuyor. Testosteron tedavisi, cinsel gücü artırıyor, kişinin yaşam enerjisini ve kendine olan güvenini yükseltiyor. Vücuttaki kas kitlesini artırarak vücudun şekle girmesini sağlıyor. Kan hemoglobin düzeyini artırarak dokulara daha çok oksijen taşınmasına yol açıyor. Ancak testosteronun zararlı etkileri de var. Bunlar arasında en önemlisi prostat kanseri riskini artırması. Uzun süreli kullanımda, testosteron karaciğere hasar verebiliyor. Bu nedenle testosteron tedavisinin uzman elinde ve oldukça dikkatli yapılması gerekiyor.

Kaynak: Bilim ve Teknik Dergisi, Ekim 2005

__________________