KOOLPA

efe

Prostat büyümesi ve kanseri orta yaş üzeri erkeklerin hastalığı kabul edilirken, prostatın iltihabi hastalıkları sıklıkla genç insanları etkiliyor. Prostat, dış idrar yolunun (üretra) arka 4-5 cm’lik kısmını; arka üretra denilen bölgeyi çepeçevre saran bir organ. Prostatın kanalları doğrudan arka üretraya açılıyor ve bu nedenle idrar içindeki her türlü mikrop, prostatı etkileyebiliyor. İdrardaki bakteriler, küçük kanallar yoluyla prostata ulaşarak iltihaba yol açabiliyorlar. Prostat iltihabı, mikrop alındıktan sonra hemen ortaya çıkıp şiddetli şikayetlere yol açabiliyor. “Akut prostatit” denilen bu tür ani prostat iltihaplanması, makat bölgesinde şiddetli ağrı, idrar yaparken yanma ve hatta idrar yapamama gibi şikayetlerle kendini gösteriyor. Nedeni genellikle idrar kaynaklı mikroplar olan akut prostatit, yüksek ateşe yol açıyor. Yapılan idrar tetkikinde genellikle bakteri üretilebiliyor. Akut prostatitte kanda bakılan PSA oldukça yüksek düzeylere ulaşıyor. Bu durumu kanserle karıştırmamak gerekiyor. PSA’daki bu yükselme, birkaç ay içerisinde normale düşüyor. Akut prostatit teşhisi çoğunlukla klinik olarak yapılıyor. Ani başlayan şiddetli idrar şikayetleri, makatta ağrı, PSA yüksekliği, idrarda bol lökosit veya mikrop görülmesi teşhis için yeterli kabul ediliyor. Makatan yapılan muayenede prostat oldukça gergin ve ağrılı olarak hissediliyor. Ancak prostat muayenesi, çok ağrılı olduğu ve buradaki mikropların kana karışmasına yol açabileceği için önerilmiyor. Akut prostatit, tedavi edilmediğinde mikropların kana karışmasına bağlı şoka ve ölüme neden olabiliyor. Klinik olarak teşhis edildiğinde tedavinin hemen başlatılması gerekiyor. Çok kısa sürede uygun kan düzeyine ulaşmak için damar yoluyla güçlü antibiyotik tedavisine başlamak gerekiyor. Tedavide üçüncü kuşak sefalosporinler (seftriakson) veya kinolon grubu (siprofloksasin) antibiyotikler kullanılıyor. Belirli bir kan antibiyotik düzeyi elde edildikten ve klinik cevap alındıktan sonra en az 6 hafta süreyle, antibiyotiklerin ağızdan alınan formlarının kullanılması gerekiyor.

Prostat iltihabı, ani ve şiddetli bir başlangıç yerine sinsi bir seyir izleyip uzun süreli rahatsızlıklara da yol açabiliyor. Kronik prostatit denilen bu durum genç erkeklerde üretrit veya akut prostatit sonrası başlayabiliyor. Şikayetler, yaşla meydana gelen prostat büyümesine benziyor. Muayenede prostat genellikle normal büyüklükte oluyor. Ultrasonografiyle yapılan ölçümlerde de prostat ağırlığı genellikle 30 gramın altında bulunuyor. En rahatsız edici şikayetler, sık idrara çıkma, sürekli idrar varmış hissi, idrarda yanma, makat bölgesinde ağrı ve defekasyon sonrasında penis ucundan meni kıvamında bir akıntı gelmesi. Teşhis genellikle muayene ve öyküyle konuluyor. Kronik prostatite yol açan mikrobu bulmak için, prostat masajı sonrası elde edilen akıntı yayması, idrar tetkiki ve kültürü kullanılıyor. Yapılan tüm tetkiklere rağmen hastalığa yol açan mikrop genellikle bulunamıyor. Kronik prostatit tedavisi çoğu kez körlemesine yapılıyor. Sıcak oturma banyoları, şikayetlerin oldukça azalmasını sağlıyor. Tedavide kinolon grubu antibiyotikler üç aya varan sürelerle kullanılıyor. Prostat büyümesinde kullanılan alfa 1 blokörleri, kronik prostatit tedavisinde de kullanılabiliyor.

Kaynak: Bilim ve Teknik Dergisi, Ekim 2005

__________________