KOOLPA

efe

(Testis ve kanallarının iltihabı)

Testis ve sperm kanallarının iltihabı olarak tanımlanan epididimo-orşit en büyük sıklıkla genç erkekleri etkiliyor. Çeşitli enfeksiyonların sperm kanalları (epididim) ve testise ulaşmasıyla oluşan bu iltihap, testiste şişme ve ağrıya yol açıyor. Erkek çocuklarda idrar yolu enfeksiyonunu veya kabakulağı takiben testis iltihabı görülebiliyor. Ergenlik çağı öncesi geçirilen kabakulak hastalığı yaklaşık %25 oranında testisleri etkiliyor. Hastalığın başlamasından 3-4 gün sonra testiste ağrılı şişlik oluyor. Her iki testisin etkilenmesi durumunda, sperm üretimi olumsuz etkilenip kısırlık gelişebiliyor. Kabakulağa bağlı orşitte, ağrının kesilmesi dışında bir tedavi uygulanmıyor.

Testis ve sperm kanallarında iltihaba neden olan hastalıklardan bir diğeri de tüberküloz. Tüberküloz, kan veya idrar yoluyla sperm kanallarına girerek burada enfeksiyona yol açıyor. Ana sperm kanalı olan vas deferensin tıkanmasına yol açarak kısırlığa neden olabiliyor. Testis ve sperm kanallarının iltihabına yol açan nedenler çoğunlukla bulunamıyor. İdrar yolu enfeksiyonu bu hastalığa yol açan diğer bir etken. Testiste şişme ve ağrı şikayeti olan bir erkekte, ilk olarak idrar tetkiki yapılması gerekiyor.

Ultrasonografi, testiste tümör ve torsiyon gibi diğer hastalıkların ayrılmasında yardımcı oluyor. Orşitle karışan en önemli rahatsızlık, testis torsiyonu. Testis torsiyonu, testisin kendi çevresinde dönmesi sonucunda damarların sıkışmasına ve buna bağlı olarak testisin kanlanmasının bozulmasına yol açıyor. Orşit ve torsiyonun ayrımının yapılması çok önemli. Orşitte ilaç tedavisi uygulanırken torsiyon vakalarının hemen ameliyat edilerek testisin normal konumuna getirilmesi gerekiyor. Orşit teşhisi kesinleşirse kinolon grubu antibiyotikler 1-2 hafta süreyle veriliyor. Testiste ani başlayan ağrı ve şişlik durumunda, mutlaka üroloji uzmanına başvurmak gerekiyor.

Kaynak: Bilim ve Teknik Dergisi, Ekim 2005

__________________