Yelkende Gerçek ve Zahiri Rüzgarlar
Yelken ile seyir yaparken hissettiğimiz ve yelkenlerimizin çalışmasını etkileyen rüzgar gerçekte esmekte olan rüzgar değildir. Hem hızı hem geliş açısı teknenin ilerleme hızından dolayı bir değişikliğe uğrar. Nasıl arabayla hızlı giderken gerçekte olmayan bir zahiri rüzgar yaratıyorsak yelkenli tekne seyir sırasındayken de teknenin hızından dolayı oluşan bir zahiri rüzgar meydana gelir. Seyir sırasında gerçek rüzgar ile teknenin hızından dolayı oluşan rüzgarın bileşkesini hissederiz. Burada Einstein’ın görecelilik kavramı kullanılır. Rüzgarı kıç veya kıç omuzluklardan alan bir yelkeni tekne itme kuvveti etkisiyle ileri doğru bir hız kazanır. Arkadan esen rüzgarla ileri yönde gitmesinden oluşan rüzgar görecelik kavramına göre birbirlerini yok edici etki gösterir. Sonuçta bir pupa seyrinde esen rüzgardan daha hızlı gitme şansımız olamaz.
Rüzgarı önden aldığımız orsa, dar apaz gibi seyriler de ise rüzgara karşı belirli bir açıyla giden rüzgar ile teknenin ilerlemesinden dolayı oluşan rüzgar vektörel olarak toplanır. En basit şekilde yelkende kullandığımız zahiri rüzgarda da bir artış olur.
Denizde herkesin en büyük yanılgısı orsa seyrinden pupa gibi daha geniş açılı seyirlere dönüldüğünde rüzgarın birden azaldığı düşüncesidir.Halbuki gerçekte esen rüzgarda bir değişiklik yoktur fakat zahiri rüzgarda bir azalma olmuştur. Bunun en güzel kanıtı tekrar rüzgarı daha küçük açıyla alarak orsalamak ve aynı hıza tekrar erişebildiğimizi görmektir.
|