KOOLPA

elifsu

25 ŞUBAT

1899- Reuter ajansının (1851) kurucusu Baron Paul Julius Reuter 83 yaşında öldü.

1907- Yazar Sabahattin Ali doğdu.

1933- Fransız Vagon-Li (Yataklı Vagonlar) şirketinin Belçikalı Müdürünün koyduğu Türkçe yasağına tepki gösterildi.

1943- Talat Paşa'nın Almanya'da tahnit edilen naaşı İstanbul'a getirildi. Aynı gün Hürriyeti Ebediye Tepesi'nde toprağa verildi.

1950- ''Çoruh'' ilinin adı, ''Artvin'' olarak değiştirildi.

1961- Tiyatro Sanatçısı, yönetmen Raşit Rıza Samako 71 yaşında öldü.

1980- Bedelli askerlik kabul edildi.

1986- Filipinler'de seçimler yapıldı. Muhalefet lideri Corazon Aquino başkan seçildi. Ferdinand Marcos ülkeyi terk etti.

1991- Irak, Kuveyt'ten çekilme kararını açıkladı.

1991- Varşova Paktı feshedildi.

1994- Almanya, RP'nin ''Bosna'ya yardım'' adı altında Almanya'ya gönderdiği paralar hakkında soruşturma başlattı.

1996- İşadamı Vehbi Koç Antalya'da öldü.

__________________

elifsu

26 ŞUBAT

1618- Sultan Birinci Mustafa tahttan indirildi ve yerine İkinci Osman padişah oldu.
1848- Fransa'da ''İkinci Cumhuriyet'' ilan edildi.
1925- Fransızların yönetiminde bulunan Tütün rejisinin (tekelinin) 1 Mart 1925'den itibaren lağvedildiğine ilişkin yasa TBMM'de kabul edildi.
1934- İstanbul Belediyesi, evlerin bazılarında görülen ''kafes''lerin (cumbaların) kaldırılmasını kararlaştırdı.
1936- Fatih-Harbiye tramvayı Beyoğlu'nda devrildi; iki kişi öldü, 30 kişi yaralandı.
1961- Türk aydınlanmasının öncülerinden, eski Milli Eğitim bakanlarından öğretmen, yazar Hasan Ali Yücel, İstanbul'da 64 yaşında öldü.
1967- ABD, 25.000 askerle Vietnam Kurtuluş Cephesi'ne karşı saldırıya geçti.
1976- Türkiye ile ABD arasında ''Savunma İşbirliği Anlaşması'' imzalandı.
1984- Şair Hasan Hüseyin Korkmazgil 57 yaşında Ankara'da öldü.
1985- Tarık Akan ''Pehlivan'' filmindeki rolüyle Berlin Film Festivali'nde ''Jüri Özel Ödülü''ne layık görüldü.
1988- Eleştirmen, yazar ve dil bilimci Akşit Göktürk 54 yaşında öldü.
1994- Yazar, Gazeteci Tarık Buğra 76 yaşında İstanbul'da öldü.
1997- Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in, Başbakan ve RP Genel Başkanı Necmettin Erbakan'a, rejim konusunda endişelerini dile getiren bir mektup gönderdiği belirtildi.
1998- Nutuk Rumcaya çevrildi.
1999- İran'da 1979 İslam Devrimi'nden sonra ilk belediye seçimleri yapıldı.
2004- Makedonya Cumhurbaşkanı Boris Traykovski ile beraberindekilerden 8 kişi uçak kazasında öldü. Traykovski'nin yerine 12 Mayısta Branko Çırvenkovski geçti.

__________________

elifsu

27 ŞUBAT
1863- Türkiye'de bilinen ilk resim sergisi, İstanbul Atmeydanı'nda (Hipodrom) açıldı. Serginin açılmasına Sultan Abdülaziz destek verdi.
1917- Rus Çarlığı çöktü.
1936- Nobel Tıp Ödülü sahibi İvan Pavlov öldü.
1937- Özel girişimce inşa edilen ilk Türk gemisi ''Belkıs'', Haliç'te denize indirildi.
1947- Türk karikatürünün ünlü ismi Cemal Nadir Güler 45 yaşında öldü.
1955- Türk boksör Garbis Zaharyan, Yunanlı rakibi Emanuel Zambidis'i sayıyla yendi.
1958- İstiklal Marşı'nın bestecisi Osman Zeki Üngör öldü.
1964- Coca-Cola'nın dünya üzerindeki 1109'uncu fabrikası İstanbul'da açıldı.
1976- Hayali mobilya ihracatı ve vergi iadesi yolsuzluğundan sanık Yahya Demirel için tutuklama kararı verildi.
1988- Türkiye'de ilk yapay kalp ameliyatı, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesinde yapıldı. Hasta, gerçek kalp bulunamaması yüzünden bir süre sonra öldü.
1995- Mercedes kaçakçılığından hükümlüyken yeniden yargılanan milli futbolcu Tanju Çolak ''suçu ihbar ettiği'' gerekçesiyle mahkeme tarafından serbest bırakıldı.
2001- Başbakan Bülent Ecevit, Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Kemal Derviş'i istişarelerde bulunmak üzere Türkiye'ye çağırdı.

__________________

elifsu

28 ŞUBAT
1856- Islahat Fermanı ilan edildi.
1898- Fenerbahçe'nin ve Milli Takımın efsane futbolcusu Zeki Rıza Sporel doğdu.
1921- TBMM'de ilk bütçe kabul edildi.
1923- Mustafa Kemal (Atatürk), İstanbul Belediyesince ''fahri hemşehri'' ilan edildi.
1933- Berlin'de büyük Reichstag yangını çıktı. Olayın ardından yayımlanan bir kararnameyle Naziler diktatörlüklerinin temellerini atmış oldular.
1937- Meteoroloji Genel Müdürlüğü kuruldu.
1942- İstanbul Vezneciler'deki Zeynep Hanım Konağı (İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi binası) tamamen yandı.
1945- Türkiye, Birleşmiş Milletler Beyannamesi'ni imzaladı.
1949- İstanbul Şehzadebaşı'nda Özel Gazetecilik Okulu açıldı.
1958- İstiklal Marşı'nın bestecisi Osman Zeki Üngör öldü.
1977- Malatya'da İnönü Üniversitesi ile iki yüksek okul hizmete açıldı.
1978- Orgeneral Kenan Evren, Genelkurmay Başkanı oldu.
1980- Yurt dışında çalışan vatandaşlara dövizle askerlik yapma imkanı tanıyan yasa, TBMM'de kabul edildi.
1984- Kız öğrencilerin 19 Mayıs gösterilerinde şort giymesi yasaklandı.
1986- Hukukçu, yazar Orhan Apaydın 60 yaşında öldü.
1986- İsveç Başbakanı Olof Palme, Stockholm'de bir kişi tarafından vurularak öldürüldü.
1990- 1989'un kasım ayında silahlı saldırıda ağır yaralanan gazeteci Kamil Başaran öldü.
1991- 17 Ocakta başlayan Irak'a yönelik ''Çöl Fırtınası'' harekatı, Irak'ın Kuveyt'ten çekilmeyi kabul etmesinin ardından imzalanan ateşkes antlaşmasıyla son buldu.
1994- NATO, tarihinin ilk saldırısını Sırplara karşı gerçekleştirdi.
1997- MGK'nin 9 saat süren toplantısında ''28 Şubat Kararları'' alındı. Bu kararlar, irticayı Türkiye'nin önündeki en büyük tehlike olarak saptadı. MGK'de, Atatürk ilke ve inkılaplarının ödünsüz uygulanmasına
kararı verildi.
2001- Ulusal Bank'a el konuldu.
2003- Ankara 1 Numaralı DGM, kapatılan DEP'in 4 eski milletvekilinin yeniden yargılanma istemini kabul etti.
2006- Avusturya'da yakalandıktan sonra Türkiye'ye iade edilen ''çıkar amaçlı suç örgütü elebaşı'' Alaattin Çakıcı, borsacı Adil Öngen'i ''öldürmeye azmettirmek'' suçundan 10 yıl 10 ay hapis cezasına çarptırıldı.

__________________

elifsu

1 MART
1430- Selanik, Padişah II. Murad zamanında fethedildi.
1921. Mehmet Akif'in (Ersoy) ''İstiklal Marşı'', Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey tarafından Mecliste ilk kez okundu.
1923- Mustafa Kemal Paşa, TBMM'nin yeni çalışma dönemini açtı. Mustafa Kemal'in açış konuşmasını Mecliste dinleyiciler balkonundan izleyen Latife Hanım, Meclise gelen ilk kadın oldu.
1925- Anadolu Ajansı Türk Anonim Şirketi kurularak, AA şirket statüsüne kavuştu. Ahmet Ağaoğlu, AA'nın ilk Yönetim Kurulu Başkanı, Alaeddin Bey ilk Genel Müdürü oldu.
1926- 1889 İtalyan Zanardelli yasası esas alınarak hazırlanan yeni Türk Ceza Kanunu, TBMM'de kabul edildi.
1935- TBMM 5. Dönem çalışmalarına başladı. Atatürk, 4. kez Cumhurbaşkanı seçildi. TBMM'de ilk kez 18 kadın milletvekili yer aldı.
1958- İzmit Körfezi'nde çalışan ''Üsküdar'' vapuru, saatteki hızı 130 kilometreyi bulan kasırga yüzünden Soğucak mevkisinde battı. 293 yolcudan 76'sı öğrenci 272 kişi öldü; 21 kişi kurtuldu.
1968- Milli Bakiye usulünü kaldıran yeni Seçim Kanunu TBMM'de kabul edildi.
1974- Tiyatro sanatçısı Hüseyin Kemal Gürmen 73 yaşında öldü.
1978- Adnan Menderes'in oğlu, Adalet Partisi Aydın Milletvekili Mutlu Menderes trafik kazası sonucu öldü.
1983- ''Hakkari'de Bir Mevsim'' adlı film, Berlin Film Şenliği'nde 4 ödül aldı.
1985- ''A. Kadir'' adıyla tanınan şair Abdülkadir Meriçboyu, 68 yaşında İstanbul'da öldü.
1990- İlk özel TV kanalı Magic Box, Eutelsat F 5 uydusundan test sinyali yayınlamaya başladı.
1992- İstanbul Kuledibi'ndeki Neve Şalom Sinagogu'na bombalı saldırıda bulunuldu.
1992- SHOW TV yayın hayatına başladı.
1992- Bosna-Hersek, referandum sonrasında, Yugoslavya'dan ayrılarak bağımsızlık kararı aldı. Ancak 3 Martta, Sırp kuvvetleri, Bosna'nın kuzeyindeki Bosanki Brod'u bombaladı ve silahlı çatışmalar başladı.
1996- Eski Gümrük ve Tekel bakanlarından Haydar Özalp öldü.
2003- Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine, yabancı silahlı kuvvetler unsurlarının 6 ay süreyle Türkiye'de bulunmasına izin verilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi, TBMM'nin kapalı oturumunda reddedildi.
2005- ''Türkler: Bir İmparatorluğun Mimarları ve Mimar Sinan'ın Dehası'' adlı fotoğraf sergisi Londra'da açıldı.

__________________

elifsu

2 MART

1924- Halk Fırkası grup toplantısında, Şer'iye ve Evkaf Vekaletlerinin kaldırılmasına ve öğretimin birleştirilmesine karar verildi.
1956- Fransa, Fas'ın bağımsızlığını onayladı.
1957- Sporcu, eğitimci Selim Sırrı Tarcan öldü.
1960- Necip Fazıl Kısakürek, Atatürk'ün hatırasına yayım yoluyla hakaret ettiği gerekçesiyle 18 ay hapis cezası daha aldı.
1994- Yönetmen Bilge Olgaç, evinde çıkan yangında 54 yaşında öldü.
1994- TBMM Genel Kurulu'nda DEP'li Leyla Zana, Ahmet Türk, Orhan Doğan, Hatip Dicle ve Sırrı Sakık ile bağımsız Mahmut Alınak'ın dokunulmazlıkları kaldırıldı. Genel Başkan Hatip Dicle ve Orhan Doğan gözaltına alındı.
2000- Türk halk müziği sanatçısı Özay Gönlüm öldü.
2000- İngiltere, 16 aydır Londra'da ev hapsinde tutulan eski Şili diktatörü Pinochet'in salıverilmesine karar verdi. Pinochet, kendisini isteyen ülkeler itiraz etmeden, ülkeyi terk etti.
2004- İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün büyük oğlu Ömer İnönü 80 yaşında İstanbul'da vefat etti.

__________________

elifsu

3 MART
1878- Osmanlı devleti ile Rusya arasında Ayastefanos Antlaşması imzalandı.
1883- Mektebi Sanayii Nefise (Güzel Sanatlar Akademisi) öğretime açıldı.
1924- Halifeliğin kaldırılması ve Osmanlı hanedanı mensuplarının yurt dışına çıkarılmasına ilişkin yasa kabul edildi. Tevhidi Tedrisat Kanunu çıkarıldı. Şer'iye ve Evkaf ve Genelkurmay bakanlıkları kaldırıldı. Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu. Genelkurmay Başkanlığı oluşturuldu ve hükümetten ayrıldı.
1925- Şeyh Sait isyanının büyümesini önlemek için, Takriri Sükun Kanunu kabul edildi; İstiklal Mahkemeleri kuruldu.
1942- Türk Ressamlar Cemiyeti, İstanbul'da kuruldu.
1974- THY'nin DC-10 tipi Ankara yolcu uçağı, Paris'te Orly Havaalanı yakınlarında düştü. Bu tarihe kadar dünya sivil havacılık tarihinde gerçekleşen en büyük kazada 346 yolcu ve mürettebat öldü.
1980- Eski Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen 88 yaşında İstanbul'da öldü.
1983- Çizgi roman Tenten'in çizeri Georges Remi (Herge) öldü.
1992- Zonguldak Kozlu'daki grizu faciasında 127 kişi öldü, 147 kişiden umut kesildi.
1994- Ressam Cihat Burak 79 yaşında öldü.
1994- TBMM Genel Kurulu, DEP'li Selim Sadak ve RP'den istifa eden İstanbul Bağımsız Milletvekili Hasan Mezarcı'nın dokunulmazlığını kaldırdı.

__________________

elifsu

4 MART

1193- Eyyubi devletinin kurucusu, Haçlı saldırılarına karşı duran Selahaddin Eyyubi öldü.
1656- Düşük ayarlı para ve alınamayan maaşlar için ayaklanan askerler, IV. Mehmed'in onayıyla bazı saray ağalarını idam ettirdiler.
1923- Mustafa Kemal Paşa'nın 17 Şubattaki konuşmasıyla başlayan İzmir İktisat Kongresi sona erdi. Kongrede, Misakı İktisadi kabul edildi.
1929- Takriri Sükun Kanunu yürürlükten kalktı.
1934- İstanbul Üniversitesinde açılan ''İnkılap Tarihi Enstitüsü''nde ilk dersi Milli Eğitim Bakanı Hikmet Bayur verdi.
1934- Ankara Radyosu yayınına başladı.
1940- İstanbul'da yapılan Altıncı Balkan Güreş Şampiyonası'nda Türk takımı beş birincilik alarak altıncı kez şampiyon oldu.
1964- BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'a uluslararası güç
gönderme kararı aldı.
1986- İzmir'in eski Belediye Başkanı Osman Kibar öldü.
1992- İspanya'dan Engizisyon baskısından kaçarak Osmanlı İmparatorluğu'na sığınan Museviler, Türkiye'ye gelişlerinin 500. yılını kutladılar.
1994- Dokunulmazlıkları kaldırılan DEP milletvekilleri Leyla Zana, Sırrı Sakık, Ahmet Türk, Selim Sadak ve bağımsız milletvekili Mahmut Alınak, gözaltına alındı. Mezarcı ve DEP Şırnak Milletvekili Selim Sadak serbest bırakıldı.
1994- Gazeteci Hıncal Uluç, uğradığı silahlı saldırıda bacağından yaralandı.
2002- Ilımlı Arnavut Lider İbrahim Rugova, Kosova'nın ilk devlet başkanı seçildi.

__________________

elifsu

5 MART

1920- Türkiye Yeşilay Cemiyeti kuruldu.
1934- Eski milli eğitim bakanlarından Dr. Reşit Galip öldü.
1941- Türkiye'nin ilk Diyanet İşleri Başkanı Rifat Börekçi öldü.
1946- İkinci Dünya Savaşı'nda ortaya çıkan ve Sovyetler Birliği ile Doğu Avrupa ülkelerini simgeleyen ''Demirperde'' kavramı; ilk kez İngiltere Başbakanı Winston Churchill'in bir konuşmasında kullanıldı.
1953- Sovyetler Birliği'ni yaklaşık 30 yıl yöneten ve geçirdiği beyin kanaması sonucu bilincini yitiren Jozef Stalin öldü.
1971- Amerikalı 4 asker Ankara'da terör örgütü THKO mensuplarınca kaçırıldı. Bir duyum üzerine polisin 5 Martta üniversiteye düzenlediği baskında çatışma çıktı; Erdal Şener adlı öğrenci öldü, yaralananlar oldu. ABD'li askerler 8 Martta serbest bırakıldı.
1983- Karikatürist Mustafa (Mim) Uykusuz 61 yaşında öldü.
1987- Tiyatro ve sinema sanatçısı Gülistan Güzey İstanbul'da öldü.
1994- Birleşmiş Milletler, Bosna'ya Türk askeri gönderilmesini kabul etti.
1999- Çankırı Valisi Ayhan Çevik, bombalı saldırıda ağır yaralandı; koruma polisi ve iki lise öğrencisinin öldüğü saldırıyı yasa dışı TİKKO örgütü üstlendi.
2000- Hayırseverliğiyle tanınan iş adamı İzzet Baysal öldü.

__________________

elifsu

6 MART
1920- ''Kaşağı''nın yazarı, ünlü öykücü Ömer Seyfettin, Haydarpaşa Hastanesi'nde öldü. Ömer Seyfettin, 12 Mart
1884'te Gönen'de doğmuştu.
1925- Takriri Sükun Kanunu'na dayanılarak İstanbul'da 6 gazete ve dergi, Bakanlar Kurulu kararıyla kapatıldı. Kapatılan yayın organları şunlardı: Tevhidi Efkar, İstiklal, Son Telgraf, Aydınlık, Sebilülreşat ve Orak Çekiç.
1927- İstanbul Radyosu yayına başladı.
1935- Oyun Yazarı İbnürrefik Ahmet Nuri (Sekizinci) 61 yaşında öldü.
1948- Anadolu Ajansında 1925'te şirket kurucuları arasında yer alan ve ''Başyazarı'' olan ünlü şair, yazar ve gazeteci Kemalettin Kamu 47 yaşında Ankara'da öldü.
1957- Afrika'da Altın Kıyısı, Gana adını alarak bağımsızlığını ilan etti.
1961- İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, Türkiye üzerinden geçerken Ankara'ya geldi. Esenboğa Havaalanı'nda Devlet ve Hükümet Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel tarafından karşılanan II. Elizabeth, Gürsel ile 40 dakika görüştükten sonra Türkiye'den ayrıldı.
1972- Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam cezalarının infazını öngören yasa, TBMM Adalet Komisyonu'ndan geçti.
1989- Şarkı sözü yazarı ve şovmen Fecri Ebcioğlu öldü.
1995- Avrupa Birliği üyesi 15 ülke ile Türkiye arasında Gümrük Birliği Antlaşması imzalandı.
1995- Karikatürist Nehar Tüblek, İstanbul'da öldü. Tüblek, 1924'de Manastır'da doğmuştu.
2002- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Gazeteci yazar Çetin Emeç ve Turan Dursun ile İran rejim muhalifi Ali Akbar Gorbani'nin öldürülmesi olaylarının da aralarında bulunduğu birçok saldırıdan sorumlu tutulan İslami
Hareket Örgütü'nün ''İcra Şurası'' üyesi İrfan Çağırıcı hakkındaki idam cezasını onadı.
2005- Ressam Nüzhet İslimyeli 92 yaşında Ankara'da öldü.

__________________