KOOLPA

morejderha

Tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesini engelleyen fren sistemidir. Aracın sürücünün kontrolü altında güvenli bir şekilde frenlemesini sağlar. ABS fren sisteminin duruş mesafesini kısaltacağı kanısı doğru değildir. Aksine, kaygan zeminlerde duruş mesafesi biraz daha artabilir.

ABS fren sistremi tekerleklerde bulunan 4 tekerlek hız algılama sensörü, tekerlek içine yerleştirilen 4 hız algılama dişlisi, yine 4 tekerlek için birer tane ABS valfi ve kontrol ünitesinden oluşur. Tekerlekler döndüğünde içerlerine yerleştirilen hız dişlileride dönecektir. Dönene hız dişlilerine karşılık gelen sensörler ise bu diş sayılarını algılayıp elektronik kontrol ünitesine tekerleklerin hızını bildireceklerdir. Frenleme sırasında tekerlek hızlarında tolerans dışında bir fark olursa, kontrol ünitesi daha fazla yavaşlayan tekerleğe giden fren kuvvetini o tekerleğin ABS valfine sinyal göndererek kesecektir. Böylelikle sürüş güvenliğini artırmaktadır. Adından da anlaşılacağı gibi ABS tekerleklerin blokajını yani kilitlenmesini önler.

Fren srasında tekerleklerin kilitlenmesinin üç önemli sakıncası vardır:
Kilitlenen tekerlek yanal kuvvet taşıyamaz. Kilitlenen tekerlek arka dingildeyse aracın arkası savrulur. Ön tekerlekler kilitlenirse direksiyon hakimiyeti ortadan kalkar.

Kilitlenen tekerlek fren mesafesini uzatır. Kuru asfaltta kilitlenen tekerlek fren mesafesini %25-30 arttırır. Islak asfaltta kilitlenen tekerlek fren mesafesini %50-60 artırır.

Kilitlenen tekerlek lastikleri erken aşınır. Kilitlenen lastikteki aşınma o kadar fazla olur ki, "topallama" ya sebebiyet verir. Topallayan tekerlek konforu bozduğu gibi diğer tekerleklere göre çok daha hızlı bir şekilde aşınır.

ABS fren yapan bir aracın fiziksel sınırlar içinde en kısa mesafede direksiyon hakimiyetini koruyarak ve savrulmadan durmasını sağlar.

ABS Sisteminin Çalışması

1 = Sensör
2 = Hız çemberi
3 = Elektronik Kontrol Ünitesi (= ECU)
4 = ABS valfi

ABS'nin belli başlıparçalarışunlardır:

a)Devirhissedici Sensor)
b)ABSçemberi (Impulsring)
c)Elektronik Kumanda Ünitesi (EKÜ)
d) Basınç Kumanda Valfı (BKV)

Devir hissedici ,çember yardımıyla sürekli olarak dönen tekerleklerin ve aracın hızınıölçmekte ve bu bilgileri EKÜ'ye göndermektedir. EKÜ bu bilgilerden yararlanarak hesap yapmakta ve salise içinde tekerleklerden birisindeki kilitleme eğilimini saptamaktadır. Tedbir olarak da o tekerleğin ve baz diğer tekerleklerin BKV'lerine kumanda ederek "basınc sabit tutma", "basınc azaltma" ve "basınc ilk değerine yükseltme" talimatlarıyla fren körüklerindeki hava basıncı değiştirilmektedir. Bu şekilde her tekerlek için basınc kilitlenmeyi önleyecek şekilde
ayarlamak mümkün olmaktadır.
ABS sadece Servis fren Sistemi'ni değil, Egzos freni veya Retarder'in yaptığıfrenlemeyi de denetler ve kilitlenme eğilimi saptandığında bu yardımcıfren sistemlerini devre dışıbırakır veya tekrar devreye alır.

ABS Sistem Fonksiyonları

a. Hız algılama
Hız çemberlerinin (2) dönmesi, hız sensörlerinde tekerlek hızları ile orantılı frekansta alternatif voltaj yaratır. Elektronik ünite (3) tekerlek hızından yaklaşık araç hızına karşılık gelen referans hızı hesap eder. Referans hızın, tekerlek hızı ile karşılaştırılması ile kilitleme eğiliminde olan tekerlek veya tekerlekler algılanabilir.

b. ABS düzenlemesi
ABS düzenlemesi, frenleme esnasında bir ya da birden çok tekerleğin kilitleme eğilimi göstermesi esnasında etkin hale gelir. Bu durumda fren silindirlerindeki basınç, ABS valfleri(4) vasıtası ile elektronik kontrol ünitesi(3) tarafından ayarlanır. Bu basınç ayarı optimum frenleme ve sürüş kararlılığını sağlarken tekerleklerin kilitlenmesini önleyecek şekilde yol şartlarına göre uygulanır.